سالیانه ۳ میلیون نفر در اثر آلودگی هوا جان خود را از دست می‌دهند که ۹۰ درصد آنان در کشورهای توسعه یافته هستند. در بعضی کشورها تعداد افرادی که در اثر همین عامل جان خود را از دست می‌دهند، بیشتر از قربانیان سوانح رانندگی است. این مرگ و میر به طور خاص مربوط به آسم، برونشیت، تنگی نفس و حملات قلبی و آلرژی‌های مختلف تنفسی است. آلودگی هوا به طرق گوناگونی می‌تواند آثار زیان‌بار درازمدت و کوتاه‌مدتی بر سلامت انسان‌ها بگذارد. تاثیر آلودگی هوا بر افراد مختلف متفاوت است. آسیب‌پذیری برخی افراد در برابر آلودگی هوا بسیار بیشتر از سایرین است. کودکان کم سن و سال و سالمندان بیشتر از دیگران از آلودگی هوا آسیب می‌بینند. معمولا میزان آسیب‌ها بستگی به میزان قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی زیان‌بار، یعنی مدت تماس با آلاینده‌ها و غلظت مواد شیمیایی دارد. صدمات ریوی ناشی از هوای آلوده به اوزون، خطری است که هر ۳ نفر از ۵ نفر با آن رو به‌رو هستند.

نکته: خطرناک‌ترین آلودگی هوا، ذرات معلق کوچکتر از ۲٫۵ میکرون است که تا عمق ریه نفوذ می‌کند. همچنین ذرات معلق ریزتر از ۲٫۵ میکرون، از مهم‌ترین عوامل تاری هوا و کاهش دید محسوب می‌شوند.

در ادامه با ۱۰ شهر آلوده‌ی جهان آشنا خواهیم شد:

۱۰. بائودینگ،چین

شهر بائودینگ در استان «هه‌بی» چین، دهمین شهر آلوده‌ی جهان محسوب می‌شود. در هوای این شهر به ازای هر متر مکعب، ۱۲۶ میکروگرم ذرات معلق وجود دارد که بسیار بیشتر از محدوده‌ی مجاز ۶۰ میکروگرمی توصیه شده توسط «سازمان بهداشت جهانی» است. این روزها، نگاهی به آسمان آبی، برای مردم بائودینگ تبدیل به یک آرزو شده است. همه روزه، دود غلیظی آسمان این شهر را فرا می‌گیرد. ترافیک‌های سنگین در سطح شهر، کارخانه‌های متعددی که در آن مشغول به فعالیت هستند و دود و گرد و غبار حاصل از دیگ‌های بخار روستاهای اطراف، از جمله عوامل مهم آلودگی بائودینگ به شمار می‌روند.

۹. شینگتای، چین

یکی دیگر از شهرهای استان هه بی واقع در چین، یعنی شینگتای در زمره‌ی آلوده‌ترین شهرهای جهان قرار دارد. هوای این شهر دارای ۱۲۸ میکروگرم ذرات معلق در هر متر مکعب است. دلیل اصلی آلودگی شینگتای، دود و گرد و غبار حاصل از فعالیت کارخانه‌های بی‌شمار شهر به‌ ویژه معادن و نیروگاه‌های ذغال‌سنگ است. از دیگر کارخانه‌هایی که موجب آلودگی هوای این شهر شده‌اند، می‌توان به صنایع پتروشیمی، کارخانه‌های تولید آهن، فولاد، سیمان و غیره اشاره کرد.

۸. بامیندا، کامرون

عنوان هشتمین شهر آلوده‌ی جهان، متعلق به بامیندا واقع در کامرون است. بامیندا همچنین، آلوده‌ترین شهر قاره‌ی آفریقا نیز محسوب می‌شود. میزان ذرات معلق هوای این شهر، ۱۳۲ میکروگرم به ازای هر متر مکعب است. کارخانه‌های کشاورزی زیادی در این شهر وجود دارد که در کنار فعالیت‌هایی مانند سوزاندن گسترده‌ی زباله و افزایش بی‌رویه و کنترل نشده‌ی صنایع مختلف موجب آلودگی بامیندا شده است.

۷. رای‌پور،هند

رای‌پور، مرکز ایالت چتیسگر هند، هفتمین شهر آلوده‌ی جهان است. کارشناسان معتقدند که وجود سه شهرک صنعتی بزرگ در رای‌پور که مواد آلاینده‌ی بسیار زیادی را وارد محیط اطراف می‌کند، موجب آلودگی هوای این شهر شده است. صنایعی مانند تولید آهن اسفنجی، نیروگاه‌های انرژی و کارخانه‌های تولید ورق آهن از جمله مهم‌ترین عوامل آلوده‌کننده‌ی این شهر هستند. نظارت بسیار ضعیفی بر این کارخانه‌ها وجود دارد که نتیجه‌ای جز آلودگی محیط زیست در بر نداشته است. افزایش تعداد خودرو در سطح شهر و از بین رفتن محیط‌های سرسبز برای ساخت و ساز خانه در رای‌پور نیز، به این مسئله دامن زده است. میزان ذرات معلق هوای این شهر ۱۴۹ میکرومتر بر هر متر مکعب است.

۶. پتنه، هند

پتنه که مرکز ایالت بهار هند محسوب می‌شود، به لحاظ آلودگی هوا، مکان مناسبی برای اقامت به شمار نمی‌رود؛ میزان ذرات معلق هوای این شهر ۱۴۹ میکرومتر بر هر متر مکعب است. بنا به گفته‌ی پزشکان پتنه، تعداد بیماران تنفسی و قلبی این شهر، روز به روز در حال افزایش است. ترافیک شدید در سطح شهر و عدم رعایت قوانین مربوط به آلودگی، از جمله اصلی‌ترین دلایل آلودگی هوای پتنه به شمار می‌رود. طبق تخمین‌های صورت گرفته، تعداد وسایل نقلیه‌ی شهر پتنه طی دوره‌ای پنج ساله، از ۵۱۶ هزار دستگاه در سال ۲۰۰۹ به ۹۲۱ هزار دستگاه در سال ۲۰۱۴ رسید که افزایشی ۷۸ درصدی را نشان می‌دهد. همچنین تعداد زیادی خودرو که بیش از ۱۵ سال عمر دارند، با نقض قانون در سطح شهر پتنه در حال تردد هستند که به آلودگی هر چه بیشتر هوای این شهر دامن می‌زنند.

۵. الجبیل،عربستان سعودی

الجبیل، واقع در عربستان سعودی، یکی از آلوده‌ترین شهرهای جهان امروز ما است. میزان ذرات معلق هوای این شهر، ۱۵۲ میکروگرم بر هر متر مکعب است. حضور صنایع بسیار بزرگ در الجبیل که دود و گرد و غبار زیادی تولید می‌کنند، موجب آلودگی گسترده‌ی هوای این شهر شده است. الجبیل بزرگترین شهر صنعتی خاورمیانه است که چهارمین شرکت بزرگ پتروشیمی جهان را نیز در اختیار دارد.

۴.ریاض، عربستان سعودی

ریاض، پایتخت عربستان سعودی، عنوان چهارمین شهر آلوده‌ی جهان را یدک می‌کشد. میزان ذرات معلق در هوای ریاض، برابر با ۱۵۶ میکروگرم بر هر متر مکعب است. طبق گفته‌ی سازمان بهداشت جهانی، مهم‌ترین دلایل آلودگی هوای ریاض، ترافیک سنگین و وجود صنایع مختلف در این شهر است. علاوه بر این، موقعیت مکانی ریاض که در صحرای عربستان واقع شده، با وجود طوفان‌های مکرر شنی، از دیگر عوامل پایین بودن کیفیت هوای این شهر محسوب می‌شود.

۳. الله آباد، هند

الله آباد واقع در ایالت اوتار پرادش هند که شهری مذهبی نیز محسوب می‌شود، از جمله آلوده‌ترین شهرهای دنیا به شمار می‌رود. هوای بسیار سمی این شهر دارای ذرات معلقی به میزان ۱۷۰ میکرومتر در هر متر مکعب است. درخت و گیاهان بسیار کمی در قلب این شهر به‌هم فشرده وجود دارد. این شهر پر از ساختمان‌های کوچک و بزرگی است که بدون برنامه‌ریزی ساخته شده‌اند. انواع و اقسام خودرو نیز در الله آباد وجود دارد که بدون رسیدگی به وضعیت آلایندگی آن‌ها، در حال تردد در سطح شهر هستند. علاوه بر این، عدم آگاهی مردم در رابطه با آلودگی شدید هوای این شهر و مشکلاتی که این عارضه بر پیکره‌ی آن وارد کرده نیز بر وخامت اوضاع می‌افزاید.

۲. گوالیور، هند

گوالیور یکی از شهرهای ایالت مادایا پرادش هند است که دومین شهر آلوده‌ی جهان به شمار می‌رود. میزان ذرات معلق در هوای این شهر، ۱۷۶ میکرومتر در هر متر مکعب است. بنا به گفته‌ی کارشناسان، تراکم بالای ساختمان‌های مسکونی گوالیور و کمبود درخت و گیاهان مختلف در این شهر، دلیل اصلی آلودگی هوای آن است. ترافیک‌های سنگینی که در خیابان‌های کوچک و باریک گوالیور وجود دارد، موجب آزاد شدن مواد سمی و بسیار مضر خودروها در هوای این شهر می‌شود. پزشکان شهر گوالیور معتقد هستند تعداد بیمارانی که از ناراحتی‌های تنفسی مانند آسم، سرفه، عفونت حلق و بینی و بیماری‌های ریوی رنج می‌برند، در حال افزایش است.

۱. زابل، ایران