: انتشارات "سیتادل و مازنو" در فرانسه اخیرا مجموعه کامل و گرانبهایی از ۲۵۸ برگه مینیاتور "شاهنامه شاه طهماسب" را در همکاری با موزه متروپولیتن نیویورک در پاریس منتشر کرده است.

به گزارش به نقل از رادیو فرانس انترناسیونال، شاهنامه شاه طهماسب، یکی از معروف ترین نسخه های خطی و مصور شاهنامه فرودسی است که در عهد شاه طهماسب صفوی، در قرن شانزدهم بازنویسی شده است.

بنابر این گزارش، شاهنامه فردوسی، اثر حکیم ابوالقاسم فردوسی طوسی، یکی از بزرگترین آثار ادبی- حماسی حوزه زبان فارسی و جهان محسوب می شود که در بیشتر از ۵۰ هزار بیت، حماسه و اسطوره شاهان ایرانی و حوزه آسیای میانه قبل از اسلام را بازگو می کند.

از این اثر بزرگ که کار سرایش آن در اوایل قرن یازده میلادی به پایان رسیده، بعدها نسخه‌های متعدد از جمله نسخه‌های مصوری بدست خوشنویسان و مینیاتوریست‌های حوزه‌های فارسی زبان ایران و آسیای میانه تهیه شده است.

از میان این نسخه‌های خطی و مصور، یکی هم شاهنامه معروف به "شاهنامه شاه طهماسب" یا " شاهنامه طهماسبی" است که در عهد شاه طهماسب صفوی در قرن شانزدهم به نگارش درآمد و کار نگارش آن ٢٠ سال طول کشید. این نسخه منحصر بفرد، مانند شماری از نسخه های قدیمی ادبیات فارسی، بعدها سرگذشت پرماجرایی پیدا کرد و برگه‌های مینیاتوری آن به کشورهای غربی و عربی پراکنده شد.

خانم "ژن وی یو رودولف"، مسئول نشراتی انتشارات سیتادل و مازنو در پاریس، درباره چگونگی و هدف انتشار این مجموعه در فرانسه می گوید: این اثر در فرانسه با همکاری و همزمان با موزه "متروپولیتن" نیویورک، بچاپ رسیده زیرا این موزه ۷۸ نسخه اصلی "شاهنامه طهماسبی" را در اختیار دارد.

نسخه استثنایی

نسخه اصلی این شاهنامه نسخه استثنایی است که در قرن شانزدهم میلادی به تصویر در آمده؛ این نسخه خطی بعد در نقاط مختلف پراکنده شده و سرگذشت ویژه‌ای دارد. اصل این شاهنامه که در عصر شاه طهماسب به تصویر درآمده بود توسط او به سلطان عثمانی، سلطان سلیم، هدیه داده شد.

در اوایل قرن بیستم "بارون ادموند روتچیلد"، این نسخه را خریداری کرد و بعد آن را به "هوتن" آمریکایی فروخت و این آمریکایی بود که برگه‌های این شاهنامه را پراکنده کرد.

ژنوی یو رودولف، برگه‌های نسخه شاهنامه طهماسب را یکی از نفیس ترین و گرانبهاترین نگاره های مینیاتوری در جهان می‌خواند و روی نوعیت و کیفیت استثنایی چاپ این اثر در فرانسه تأکید کرده و می گوید: هدف از انتشار شاهنامه طهماسب در فرانسه و آمریکا، این بود تا تمامی برگه های آن بعنوان گرانبهاترین نسخه مینیاتوری جهان در یک مجموعه منتشر گردد. در سال ۲۰۱۱ یکی از برگه‌های این شاهنامه در حراجی شرکت "ساتبیز"به بیشتر از ۱۲میلیون دلار بفروش رسید و این کیفیت استثنایی این نسخه را نشان میدهد.

یکی از گنجینه‌های میراث ملی و جهانی

برای چاپ این مجموعه، تلاش ویژه ای بکار رفته زیرا برگه‌ها با پنج رنگ از جمله با رنگ طلا منتشر گردیده و کتاب در یک بسته طلاکوب جا داده شده است.

برای مسئول انتشارات "سیتا دل و مازنو"، مجموعه کامل نگاره‌های مینیاتوری شاهنامه شاه طهماسب، منبع بزرگی برای آشنایی و پژوهش در زمینه هنر مینیاتور در حوزه فارسی‌زبان‌ها است: «من فکر می کنم این اثر یکی از گنجینه‌های میراث ملی و جهانی محسوب می شود و آن خوانندگان غربی که فرهنگ فارسی زبان‌ها را نمی شناسند از ورای آن این با این فرهنگ آشنایی پیدا می کنند.

این اثر، فعلاً یک اثر بی نظیر است که با کیفیت فوق العاده بچاپ رسیده و به همین دلیل نه تنها برای مردم عادی بلکه برای کتابخانه ها نیز بعنوان یک وسیله پژوهش در نقاشی مینیاتوری کشورهای فارسی زبان جالب خواهد بود.