: دکترای روانشناسی سلامت :آلودگی هوا باعث بیماریهای روحی شده و مشکلات روانی،پرخاشگری و کاهش سطح تحمل را به دنبال دارد ضمن این که تصمیم گیری فرد آسیب پذیر را مختل می کند

به گزارش گروه فضای مجازی ، مغز یکی از پیچیده ترین ارگانهای بدن انسان است که سخت ترین وظایف را بر عهده دارد.کنترل سیستمهای عصبی ،احساسات و عواطف هیجانی،صحبت کردن،نفس کشیدن،فکر کر دن و هزاران فعالیتهای دیگر...مغز آنقدر پیچیده است که هر کدام از قسمتهای آن وظیفه انجام و کنترل کار خاصی را عهده دار هستند و فعالیت نادرست هر کدام از این بخشها میتواند باعث بروز اختلال های زیادی شود .نتایج پژوهشهای انجام شده نشان داده که کاهش انتقال اکسیژن به مغز منجر به بروز رفتارهای پر خطری از انسان میشود.اگر به علت آلودگی هوا میزان اکسیژن رسانی به مغز کاهش یابد برخی نقاط حساس آن تحریک میشود و در نتیجه اختلالهایی مانند افسردگی،پرخاشگری،بی تفاوتی،اختلال در تمرکز و توجه بروز میکند،با توجه به آلودگی کلانشهرهای کشور بر آن شدیم تا با گفت و گویی با کارشناسان روانشناسی و تغذیه درخصوص تاثیرات آلودگی هوا بر روان افراد و همچنین راههای غلبه بر آنها بپردازیم.
دکتر انیس خوش لهجه دکترای روانشناسی سلامت با غیر قابل انکار دانستن اثرات آلودگی هوا بر روحیه و خلق و خوی مردم میگوید:این تاثیرات غیر قابل انکار سبب شده دانشمندان در سالهای اخیر شاخه جدیدی به نام روانشناسی محیطی به دانش روان شناسی اضافه کنند مفاهیم مربوط به محیط زندگی،معماری،آب و هوا،گیاهان،حیوانات و تاثیرشان بر فرآیند زندگی انسان از جمله مباحثی است که محققان این رشته نوظهور به آن علاقمند هستند این رشته به تاثیرات مشکلات جمعیتی ،آلودگی هوا،کاهش منابع طبیعی و نیازی که به حفظ محیط زیست احساس میشود،در سالهای اخیر افزایش یافته است. آلودگی هوا که باعث مشکلات تنفسی و ریوی می شود نه تنها بر جسم افراد تاثیر منفی می گذارد, بلکه باعث بیماریهای روحی شده و مشکلات روانی،پرخاشگری و کاهش سطح تحمل افراد را هم به دنبال دارد . هنگام آلودگی هوا و اختلال در اکسیژن رسانی ، سیستم مغزی و عروقی فعالیت طبیعی خود را از دست میدهد و باعث ،افسردگی و تشدید اضطراب می شود .آلودگی هوا عرصه فعالیت را بر فرد تنگ کرده و باعث ناخوشایندی می شود.
دکتر انیس خوش لهجه با بیان اینکه بین زنان و مردان تفاوتی در بروز اختلالات روانی و رفتاری نیست اضافه میکند:با بروز آلودگی هوا اختلالات روانی بین همه یکسان است اما این علائم در کودکان،بیماران و زنان باردار تاثیرات سوء بیشتری را نشان میدهد.گاهی بر اثر آلودگی طولانی مدت هوا در کلانشهرها به تدریج شخصیت افراد متفاوت از شخصیت گذشته اشان میشود،اگر فردی برون گراست درون گرا میشود و ارتباطات اجتماعی این فرد به حداقل میرسدکه در نهایت بر روابط اجتماعی او تاثیر نامطلوبی به جا میگذارد.
دکتر خوش لهجه با خاطرنشان کردن اثرات سوء جیوه،سرب،و آلاینده ها و ریزگردهای معلق در هوا تصریح میکند:در دهه 1950 کارخانه ای مواد زائد جیوه ایش را در خلیجی تخلیه میکرد که مردم و سکنه آنجا از آن خلیج صید میکردند و سبد غذایی اشان از محتویات آن خلیج تهیه میشد بعد از طی زمان کوتاهی نوزادان متولد شده آن منطقه دارای نقایص بیشماری مانند نقص در گفتار و تکلم،مشکلات جویدن و بلع و آسیب های مغزی شدند،حتی برخی از نوزادان مرده به دنیا می آمدند.بعد از کالبد شکافی و انجام پژوهشها دانشمندان به تاثیرات سوء جیوه بر مادران باردار و بالطبع فرزندانشان شدندوتمامی این مشکلات فقط برای فرد درگیر یا خانواده او ایجاد مشگل نمی کند بلکه هزینه هایی را هم بر دولت تحمیل میکند که سنگین و سرسام آور خواهد بود.مادرانی که در آرایشگاهها به مدت طولانی کار میکنند یا بانوانی که از مواد آرایشی دارای سرب مثل لاک ناخن استفاده میکنند باید بدانند موادی که در لاک و مانیکور مورد استفاده قرار میگیرد استشمام آن برای طولانی مدت میتواند بر جنین تاثیرات نامطلوبی بر جای بگذارد و موجب آسیبهای مغزی،نارساییهای جسمانی و...شود.
متخصصین تغذیه معتقدند در آلودگی هوا میتوان با اتخاذ راهکارها ی ساده و با انتخاب یک تغذیه مناسب فعالیت مغز را افزایش داد و میزان تمرکز و توجه را افزایش داد و موجب خروج سموم از بدن شد .
دکتر مظهری متخصص تغذیه در این باره اظهار می کند:در شرایط آلودگی هوا باید از غذاهای حاوی ویتامین E.A.C مانند آب هویج ،فلفل دلمه ای،گوجه،مرکبات،و میوه های رنگی استفاده شود تا سموم هوا از بدن دفع شود ،به دلیل اینکه آلودگی هوا تاثیری جدی بر روی سلامت فرد می گذارد خصوصا افرادی که ایمنی بدنشان کم است آسیب پذیر تر هستند ،همچنین مواد غذایی حاوی ویتامین E مانند کاهو،جوانه گندم و غذاهای حاوی ویتامینها مثل مرکبات،گوجه فرنگی،و سیب زمینی میتواند نیاز بدن را در این زمان تامین کند.برای نمونه بهتر است بگوییم در زمان آلودگی هوا از میزان بیشتری لیمو ترش استفاده کنند ،غذاهای حاوی ویتامین Aمیتوانند موجب افزایش سیستم ایمنی بدن فرد شوند.بیماران قلبی و عروقی و یا افرادی که سیستم ایمنی بدنشان ضعیف است مانند بیماران مبتلا به سرطان بیشتر در معرض خطر هستند و باید در زمان آلودگی هوا توجه بیشتری به تغذیه خود داشته باشند.انواع فلزات سنگین مانند سرب که با سوختن بنزین و گازوئیل در هوا منتشر میشوند نیز میتوانند با رقابت در جذب ریز مغذی هایی نظیر کلسیم،آهن،و روی در بدن تجمع کرده و در نهایت سرطان را به دنبال داشته باشند.
این متخصص تغذیه با اشاره به معجزه برخی از مواد غذایی و تاثیر آن در کاهش سموم بدن میگوید:عوارض و پیامدهای آلودگی هوا در برخی افراد نظیر کودکان ،زنان باردار و سالمندان بیشتر است این افراد روزانه حداقل دو لیوان شیرکم چرب مصرف کنند زیرا شیر به علت داشتن فسفر،منیزیم،کلسیم،خنثی کننده سموم است.
آلودگی هوای تهران بخصوص در روزهای سرد سال به دلیل پدیده گلخانه ای به حد بحرانی می رسد و این بحران نیز در نوع برخوردها و هنجارشکنی هایی که گاه و بیگاه در سطح شهر اتفاق می افتد مشاهده می شود به گفته دکتر انیس خوش لهجه آستانه تحمل افراد پایین میاید و ما شاهد زد و خوردها بین افراد به خصوص دررانندگی هایی هستیم که برخوردها منجر به ناملایمات اخلاقی زیادی میشود.
دکتر خوش لهجه در ادامه میگوید:آلودگی هوا تصمیم گیری فرد آسیب پذیر را مختل کرده و احتمال تصادفات رانندگی را افزایش میدهد.هوای آلوده بر روی خلق تنگی؛،افزایش عصبانیت ها، پایین آمدن ظرفیت ها تاثیر گذار است.به غیر از عامل عصبانیت افراد در شهرهایی که آلودگی هوای آنها بالاتر از حد استاندارد است پرخاشگر،کم تحمل و زود رنج تر میشوند و به طور مداوم از خستگی و بی حوصلگی شکایت دارند ضمن اینکه این افراد در هنگام رانندگی عجول تر و بد خلق تر هستند.و همین عدم اتخاذ تصمیم های درست میتواند منجر به ضد و خوردها و تنش هایی بین افراد میشود که البته به غیر از آلودگی هوا ،آلودگی صوتی در شهرهای بزرگ نیز این موضوع را دو چندان کرده و قرار و طاقت و تحمل را از افراد میگیرد.آسیب دیدن بهداشت و سلامت روحی و روانی و جسمی افراد همه و همه از مشگلات آلودگی هوا و آلودگی صوتی در شهرهای بزرگ است.
دکتر مظهری متخصص تغذیه نیز می افزاید:ذرات معلق در هوا،ریز گرده یا ریز آلاینده ها با چشم دیده نمیشوند اما به راحتی میتوانند از راه تنفس وارد ریه شوند و خطرهای جدی برای سلامت انسان ها در پی داشته باشند این آلاینده ها از طریق ریه وارد خون و سپس مغز میشوند و در برخی نقاط مغز رسوب می کنند هر چه ذرات ریزتر باشند خطر آنها بیشتر است زیرا امکان نفوذشان از طریق ریه به جریان خون افزایش میابد برای کاهش این آلودگی ها تغذیه مناسب میتوانند راهکاری نسبتا مفید باشد مصرف تنقلات کم ارزش مثل چیپس،پفک،و نوشابه های گاز دار به دلیل ایجاد اختلال در جذب عناصر مفید در بدن میتوانند اثرات سوء آلودگی هوا را دو برابر کنند موادی مانند سوسیس و کالباس به دلیل داشتن مواد افزودنی و نگهدارنده علاوه بر اینکه به خودی خود مضر و سرطان زا هستند مصرف آنها برای افرادی که در معرض آلودگی هوا قرار دارند توصیه نمیشود،به طور کلی ما مردم رابه مصرف مواد غذایی تازه و طبیعی و غیر صنعتی تشویق میکنیم تا سلامت اشان در مواجهه با عوامل خطراکی مثل آلاینده های هوا محفوظ بماند.میوه هایی متنند پرتغال،نارنگی،انار و سبزی هایی مانند سیر،پیاز،کلم بروکلی،و سایر کلم ها گوجه فرنگی و کاهو نیز باید مصرف شوند مغزهای گردو،بادام زمینی،آب میوه های طبیعی،استفاده نکردن از فست فودها در روزهای آلوده باید بیش از پیش مورد توجه قرار بگیرد.از سوی دیگر زمانی که آلایند ه ها در هوا وجود دارند امکان جذب ویتامین Dاز طریق پوست کاهش میابد .توصیه میشودمواد غذایی سرشار از این ویتامین مثل ماهی آزاد ،تن،ساردین،مصرف شود .روغن ماهی سرشار از ویتامین Dمی باشد .ماهی سرشار از اسیدهای چرب امگا 3است که میتوانددر کاهش تنگی نفس،و اثرات زیان بار ترکیبات التهاب آور مفید باشد و همچنین روی نیز یکی از مواد موثر در زمینه فوق است که مصرف آن توصیه میشود.
در پایان دکتر انیس خوش لهجه راهکارهایی را جهت کاهش استرس و ناراحتی های روحی در افراد توصیه میکند که:اگر نتوانستیم بار منفی حملات استرسی که از طریق هوای آلوده به ما وارد میشود کاهش دهیم سعی کنیم با مدیریت درست رفتاری دیگر استرسهای زندگیمان را کاهش دهیم که استرس ناشی از آلودگی هوا قوز بالا قوز نشود.یاد بگیریم با حفظ احترام دیگران به انها در مواقع لزوم نه بگوییم.بتوانیم مسائلمان را درست حل کنیم .فقط صرفا به دسترسی به راه حلها فکر نکنیم بلکه خلق کردن راه حلهای متعدد را بیاموزیم.علاوه بر لزوم ورزش کردن دایم سعی کنیم آسیب پذیری خود را نسبت به وقایع روزمره کمتر کنیم. از هر چه که به سلامت روانی ما آسیب میزند دوری کنیم .خودمان را با تصمیم گیریهای درست در برابر ناراحتی های روانی واکسینه کنیم تا بتوانیم رفتار بهتری حتی در روزهای آلوده داشته باشیم.
منبع: قدس آنلاین

: انتشار مطالب و اخبار تحلیلی سایر رسانه‌های داخلی و خارجی لزوما به معنای تایید محتوای آن نیست و صرفا جهت اطلاع کاربران از فضای رسانه‌ای منتشر می‌شود.