وی توجّه همگان به مسئله امانت‌بودن حوزه‌ها را خواستار و یادآور شد: حوزه علمیه، امانت حضرت ولیّ‌عصر(عج) است. همه باید متوجّه باشیم که حوزه‌های علمی شیعه در هر کجای دنیا که هستند، امانت آن بزرگوار است. حفظ این امانت در عصر غیبت بر همه، واجب و لازم است. علمای گذشته از آغاز عصر غیبت کبری تاکنون، به این نکته توجه خاص داشته‌اند که چطور این امانت بزرگ را حفظ کرده و بدون قصور و تقصیر، از آن پاسداری کنند. شما این حوزه هزارساله را ببینید؛ چقدر علما و بزرگان در آن زحمت کشیدند، سفرهای سخت داشته و فداکاری‌های بی‌نظیر داشتند تا اینکه هم‌اکنون این امانت، در دست ما و شما قرار گرفته است. باید این نکته را باور داشته باشیم و در راستای آن فعالیت کنیم.

آیت‌الله صافی‌گلپایگانی درباره استقلال حوزه‌ها و ضرورت توجه به این ویژگی منحصر به فرد و عزّت‌آفرین در حوزه‌های علمیه خاطرنشان کرد: استقلال حوزه‌ها بسیار مهم است و اصلاً افتخاری برای شیعه است. وقتی در دنیا می‌شنوند که حوزه‌های علمیه و مدارس دینی شیعه، از همه جنبه‌ها استقلال دارند و وابسته به جایی نیستند، برای آنها اسباب تعجّب، و البته مایه عزّت شیعه است.

وی ادامه داد: هرچه بیشتر استقلال حوزه‌های علمیه برقرار باشد و تمام تصمیمات و برنامه‌ریزی‌های مربوط به حوزه، در همه بخش‌ها، زیر نظر حوزه و علماء و حوزویان باشد، خطّ موفّق و واقعی که از اوّل، اسلاف این نهاد بابرکت و مهمّ داشته‌اند محفوظ می‌ماند و از انحراف در این مسیر جلوگیری می‌کند.

این مرجع تقلید در بخش دیگری از سخنان خود، با توصیه به پرهیز از مدرک‌گرایی در حوزه گفت: حوزه‌های علمیه ما باید واقعاً از مدرک‌گرایی اجتناب کنند، این بلا و خطر بزرگی است که درس‌خواندن برای مدرک باشد. باید واقعاً درس خواند، زحمت کشید، سال‌ها نزد استاد رفت و ممحّض در فقه و اصول شد تا درجات علمی و مراتب فقهی حوزه‌ها محفوظ بماند.

وی افزود:‌ الحمدلله شرایط فعلی زندگی تا حدی برای آقایان طلاب فراهم است و سختی‌ها و رنج‌ها و مشکلاتی که در دوران گذشته برای طلاب وجود داشت اکنون وجود ندارد، و شرایط برای تحصیل و تقویت بنیه علمی فراهم‌تر است. باید قدر این فرصت را دانست و در راستای اعتلای علمی حوزه تلاش و مجاهدت کرد، البته کمبودهایی هم که در این زمینه وجود دارد با صبر و حوصله و اهتمام بزرگان، ان‌شاء‌الله برطرف خواهد شد.

آیت‌الله صافی گلپایگانی بر لزوم آزاد بودن انتخاب دروس و اساتید، به‌عنوان توصیه بعدی خود تأکید کرد و متذکر شد: باید طوری باشد که اساتید آزاد و طلاب در انتخاب آنها و دروس، حرّ و آزاد باشند. البته باید نسبت به خط و خطوط انحرافی و فتنه‌هایی که گاهی مشاهده می‌شود مراقب بود، ولی قاعده کلّی و اصلی این است که باید همانند گذشته و همان‌طور که علما و فقهای بزرگ و حافظان حوزه‌های علمیه رفتار می‌کردند، طلاب در اینکه چه استادی و چه درسی را انتخاب می‌کنند آزاد و دارای اختیار باشند.

وی در ادامه با اشاره به متون درسی بیان کرد: باید متون درسی اصیل حوزوی را حفظ کرد و متونی که از زمان قدیم تاکنون بوده و علما و طلاب آن را می‌خواندند،‌ محفوظ باشد. اگر در جایی تغییر در بعض متون درسی لازم شد، باید با مراقبت و دقت کامل زیر نظر کارشناسان و متخصصان آن علم باشد که به اساس آن علم لطمه وارد نشود و موجب شکوفایی و پیشرفت علمی بیشتر طلاب شود نه اینکه تنزل علمی را در پی داشته باشد.

این مرجع تقلید با تصریح بر ضرورت توجه به اخلاق در حوزه‌های علمیه اضافه کرد: مسأله اخلاق از اهم مطالبی است که باید آن را حفظ کنیم. بنده، اول، خودم را می‌گویم که باید در این مسیر مواظب باشم و اینکه تلاش کنیم طلاب و حوزه‌ها طوری باشند که مردم به عمل و رفتارشان حسن ظن نشان دهند. اگر خدای ناکرده، اخلاق تنزّل کند، و سوءظن به رفتار ما پیدا شود، مفاسد بسیاری دارد. مراقب باشید در تمام برنامه‌ریزی‌ها، این جنبه مهم را در نظر داشته، و ان‌شاء‌الله در صدد این باشید همان‌گونه که از اول بوده است، حوزه‌های علمیه در اخلاق، سرآمد همه باشند.

وی در قسمت دیگری از توصیه‌های خود، با تشریح اوضاع و شرایط پیش‌آمده در دنیا، بر لزوم بیداری حوزه‌های علمیه تأکید کرد و گفت: شرایط دنیا نسبت به چندین سال پیش، بسیار تغییر کرده و عوض شده است.

آیت‌الله صافی گلپایگانی بیان کرد: ما باید از این نظر، روی این تغییر حساب کنیم، و خود را برای اوضاع جدید کاملاً آماده کنیم تا در مقابل دنیا با این حرف‌ها و مطالبی که القا می‌شود، بتوانیم عرض وجود کنیم، و آنها را مغلوب سازیم. باید ارتباطات حوزه‌ها با همه به‌خصوص مراکز علمی دنیا را تقویت کنیم، تا مطلع شویم که در دنیا چه خبر است، چه حرف‌ها و مطالبی مطرح می‌شود، و بتوانیم جوابگوی آن نیازها باشیم و معارف ناب تشیع را به گوش جهانیان برسانیم.

وی خطاب به اعضای شورای عالی حوزه‌های علمیه ابراز کرد: بدانید اول کسی که از فعالیت‌های شما در راستای حفظ و تقویت حوزه‌ها خوشحال می‌شوند، حضرت ولی‌عصر(عج) هستند، و اگر خدای ناکرده کوتاهی داشته باشیم، نخستین شخصی که ناراحت می‌شوند، آن بزرگوار هستند.

در ابتدای این دیدار، آیت الله استادی دبیر شورای عالی حوزه‌های علمیه، گزارشی از فعالیت‌ها و برنامه‌های آینده این شورا، ارائه داد.