:برنامه «دیروز، امروز، فردا» شب گذشته با حضور حجت‌الاسلام مصباحی مقدم، نماینده مجلس شورای اسلامی و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و حجت‌الاسلام پورمحمدی، وزیر دادگستری به بررسی زوایای مختلف مبارزه با مفاسد اقتصادی پرداخت.

به گزارش ، مصباحی مقدم در ابتدای این برنامه با بیان اینکه وقتی مقام معظم رهبری پیام 8 ماده ای را برای مبارزه با فساد ارائه کردند، انتظار این بود که دستگاه‌های مختلف کشور به طور روشن دنبال آن باشند، اظهار کرد: مسئله فساد پیچیده است و ما از نظر قانون‌گذاری، اجرا و رسیدگی در دستگاه قضا نیاز به بازنگری جدی داشتیم. در این مدت مجلس قوانین مهمی درباره مبارزه با فساد تصویب کرد. قانون مبارزه با پول‌شویی، گزارش دارایی مسئولین و عدم شرکت کارمندان دولت در معاملات از جمله آنهاست. قانون رسیدگی به دارایی مسئولین پیش از این درباره رهبر، رئیس‌جمهور و وزرا در قانون اساسی وجود داشت. اما مجلس هفتم وسعت مسئولین شامل این قانون را افزایش داد ولی چون شورای نگهبان آن را در منافات با اصل 142 قانون اساسی می‌دانست تصویب نکرد و این مسئله به مجلس تشخیص مصلحت رفت که هنوز تصمیمی در مورد آن نگرفته‌اند.


وی افزود: یکی از لوایح مجلس لایحه شفافیت بود و از این لحاظ قانون‌گذاران کم نگذاشته‌اند. دولت هم بخش‌نامه‌هایی داشته، ولی این کفایت نمی‌کند. دستگاه قضا هم کارهایی کرده است اما کم کاری شده است و مسئولین دربرابر پیام آقا باید اظهار شرمندگی کنند.

این نماینده مجلس تأکید کرد: جمهوری اسلامی مدعی مبارزه با مفاسد است. حتی ما مفاسدی داریم که در کشورهای دیگر نامشروع نیست، البته الآن بحث در مورد موارد حاشیه‌ای نیست. همان مواردی که در کل دنیا فساد تلقی می‌شود. مسئولین قاطعیت رویارویی با این مفاسد را ندارند.

مصباحی مقدم در ادامه با تأکید بر اینکه نیازی به این همایش نبود، اذعان کرد: همان مسئولین کشور که برای مبارزه با فساد اقدام کردند باید حضور پیدا می‌کردند؛ طی 10 روز در رسانه گزارش‌هایشان را به صورت ملی می‌دادند. فضای همایش‎ها به صورت سر بسته است و کامل رسانه‌ای نمی‌شود. در این همایش‌ها وقت محدود است. بحث کردن مسئولین برای این کارها باید در جلسه انجام شود، نه درهمایش‌ها. سمینارهای مربوط به کارهای اداری ضرورتی ندارد و نهیب آقا نیز برای همین است که به جای اینکه مسئولین به مبارزه با فساد بپردازند با هم گفت‌وگو می کنند و وقت می گذرانند.

وی یادآورشد: من در این سمینار شرکت نکردم، ولی دعوت بودم. من خیلی مایل به همایش‌های تشریفاتی نیستم. ما باید به سمت اقداماتی برویم که موثر است. اقداماتی که دولت برای مبارزه با فساد انجام می‌دهد باید چشم انداز داشته باشد. مثلا برای مبارزه با رشوه 10 سال زمان بگذاریم تا بالاخره بدانیم کی قرار است ریشه فساد کنده‌شود. این که بگوییم سخت است درست نیست. تجربه جهانی هم در این زمینه وجود دارد که می‌توانیم از آنها استفاده کنیم.

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام عنوان کرد: البته برخی از کشورهای مدعی مبارزه با فساد دارای فسادهای خیلی زیادی هستند، ولی در آمارهای جهانی این لحاظ نمی‌شود. فقط در یکسال 13 تریلیون دلار پولشویی در آمریکا انجام می‎شود. با این حال کشورهایی هستند که شفافیت اقتصادی دارند. متأسفانه جایگاه ایران در این رتبه‌بندی‌ها بد است. نمی‌خواهم بگویم این رتبه بندی‌ها درست است، اما در کل جایگاهمان بد است.

مصباحی مقدم با اشاره به فساد اقتصادی 12 هزار میلیاردی، افزود: این رقم طی 5سال رفته و برگشته و جمع‌شده و شده 12 هزار میلیارد تومان. باید دید چه می‎شود که یک فسادی به صورت مکرر در بانک صورت می‌گیرد. این فساد هم درباره چک بین بانکی و هم ضمانت‌نامه بوده است. چک بانکی وقتی صادر می‌شود که پول در حساب فرد باشد یا ضمانت وقتی صورت می‌گیرد که ملکی در ازای آن باشد. این زد و بند کارمند بانک است که این فساد صورت می‌گیرد. چند نکته در این‌باره وجود دارد. اول عدم نظارت دقیق بر رفتار کارمند بانک است.

وی تصریح کرد: ما باید آموزش مبارزه با فساد به مردم دهیم و یک فرهنگ‌سازی عمومی داشته باشیم. من کم نمی‌بینم افرادی را که می‌گویند ناچار شدیم رشوه دهیم. این نشان از تسلیم جلوی فساد دارد. هم باید آموزش داشته باشیم و هم نظارت. ما نظارت درون سازمانی و برون سازمانی داریم. ما قانون مبارزه با قاچاق و قانون گمرک و … داریم. اشکال اینجاست که قانون اجرا نمی‌شود. ما دستگاه عریض و طویلی به نام دولت داریم. همین دستگاه باعث فساد می‌شود. باید مراجعات به دولت به دولت الکترونیک تبدیل شود تا مشکلات بر طرف شود. اگر قرار است مراجعه هم باشد باید پنجره واحد داشته باشیم و همه مراجعین فقط با یک کارمند در ارتباط باشند نه اینکه با همه کارمندان و رؤسا ارتباط داشته باشند. باید افراد خوب را در این شغل‌ها بگذاریم.

این نماینده مجلس با بیان اینکه الآن 8 سال است که بانک مرکزی مکلف شده تا همه بانک‌ها را به صورت یک سامانه جامع در خود در آورد، خاطرنشان کرد: من نمی‌دانم الآن این سامانه کامل شده است یا نه. اگر کامل شده باشد دستگاه‌های نظارتی می‌توانند از آن برای کنترل فساد استفاده کنند.
مصباحی مقدم درخصوص نقش نظارتی مجلس تاکید کرد: ما یک نظارت درون سازمانی، یک نظارت برون سازمانی و یک نظارت کلان مجلس داریم. نمی‌شود که نظارت مجلس به طوری انجام شود که در کنار هر مدیر یک ناظر باشد. نظارت مجلس از طریق تحقیق و تفحص، تذکر و سوال از وزیر و کمیسیون اصل 90 است. این توان برای مجلس نیست که بتواند همه اتفاقات را تحت نظارت قرار دهد. مصباحی مقدم در ادامه گفت: نقطه شروع فساد اداری گرفتن هدیه است. این عملی است که در زمان پیامبر(ص) هم رخ داد و پیامبر همان وقت جلویش را گرفت. اگر این مسئله شُل گرفته شود نتیجه‌اش عواقب بدی دارد. مبارزه با فساد را اگر در فسادهای جزیی جدی نگیریم نتیجه‌اش فسادهای بزرگ می شود. مسئله رشوه در دستگاه اداری و قضایی ما باید از بین برود.

وی درخصوص بهره برداری سیاسی از مبارزه با مفاسد در دولت‌های مختلف، افزود: در تمام دولت‌های گذشته تا کنون ما متأسفانه فساد داشتیم. هیچ‌کس نمی‌تواند بگوید ما کامل پاک هستیم. آثار فساد در هر دوره بعد از آن معلوم می‌شود. پس نباید سیاسی با این مسئله برخورد کرد.


مصباحی مقدم در ادامه اذعان کرد: گردش آزاد اطلاعات یعنی همه اطلاعات اقتصادی دولت برود روی سیستم و در اختیار مردم قرار بگیرد. اگر این‌ها شفاف شود خیلی در کاهش فساد موثر است. علاوه بر این روابط بین مردم و دولت شفاف شود. اگر این سیستم هم شفاف شود جلوی رانت روابط خاص گرفته می‌شود.

وی تصریح کرد: جاهایی که بیشتر فساد شکل گرفته است شهرداری‌ها، بانک‌ها، سازمان امور مالیاتی، گمرکات، نیروی انتظامی و قوه قضاییه هستند. این جاها فساد خیز است. هم دقت در انتخاب نیرو و هم دقت در نظارت آنها باید صورت بگیرد. طبق گزارش‌ها وضعیت فساد در شهرداری و نیروی انتظامی و گمرک‌ها خیلی بهتر شده است و فساد کمتر شده است. اما خیلی سریع تر باید به بانک‌ها پرداخت. تعداد بانک‌ها در یک دوره‌ای افزایش پیدا کرد و در واقع به بانک مرکزی تحمیل شد. این نشان می‌دهد که بانک مرکزی سست عمل کرده است. چطور ممکن است مجوز بانک برای یک شعبه به 200 شعبه تبدیل شود. یا این که یک شعبه تعاونی اعتباری به 800 شعبه افزایش یابد و در مواجهه با آن بگویند بیاید یک مجوز دیگر بگیرد و بزرگتر شوید. در واقع به آنها هدیه می دهند.

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام افزود: معمولاً مسئولان دولت‎ها وقتی با هم ملاقات می‌کنند به هم هدیه می‎دهند. مثلا شاه به زن کارتر یک گردنبند 2 میلیون دلاری هدیه داد ولی کارتر یک نقاشی از خودش داد که خودش نقاشی کرده بود. این نشان از فرهنگ جوامع دارد. خوشبختانه ما از این بازی‌ها نداریم. اگر هدیه‌هایی داده می‌شود باید به ادارات مربوطه داده شود. اگر شیء هنری است در موزه‌ها می‌رود، اما اگر ارزش چندانی نداشت باید فرد پولش را بدهد و آن را دریافت کند، حتی اگر یک جعبه پسته باشد. این فرهنگ را باید در کشور گسترش دهیم. پس باید فرهنگ بسازیم و جلوی هدایا را بگیریم.