گروه سیاسی : همکاری میان ایران و روسیه در بحث هسته‌ای و پیشبرد برنامه‌های مسالمت آمیز هسته‌ای کشورمان با تعامل روس‌ها، پس از برجام وارد فاز جدیدی شده است؛ هر چند عده‌ای انتظار داشتند که در دوران پسابرجام همکاری هسته ای ایران و روسیه رو به افول گراید اما بیانیه روز جمعه کرملین مبنی بر دستور پوتین در رابطه با ساخت 8 نیروگاه هسته‌ای جدید در ایران، نشان دهنده آن است که عزم تهران و مسکو برای تعامل هسته‌ای جزم است.

در بیانیه‌ای که روز جمعه توسط کرملین صادر شده بود و در رابطه با نشست سه جانبه امروز روسای جمهور ایران، روسیه و آذربایجان در باکو بود از قول پوتین آمده بود که  "روسیه به تهران کمک خواهد کرد تا برجام را به طور کامل اجرا کند، این شامل فرایند غنی‌سازی اورانیوم و تبدیل قابلیت‌های تولید ایزوتوپ‌های پایدار نیز خواهد بود. علاوه براین، مسکو و تهران در خصوص طرح‌هایی برای ساخت 8 نیروگاه هسته‌ای دیگر در ایران به توافق رسیده‌اند".

همکاری ایران و روسیه در ساخت نیروگاه‌های هسته‌ای در راستای اجرای مفاد برجام است

در همین رابطه کمال دهقانی فیروزآبادی نایب رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس در مصاحبه‌ای با اشاره به اظهارات اخیر پوتین در خصوص ساخت 8 نیروگاه اتمی در ایران گفت: اعتقاد دارم باید با کشورهایی که در زمان سختی و شرایط سخت ایران را همراهی می کردند، همکاری داشته باشیم، البته با روسیه در زمینه ساخت نیروگاه های اتمی همکاری و تجربه داریم و دور از انتظار نبود که چنین همکاری مجدد شکل بگیرد و این همکاری در راستای مفاد برجام است.

نماینده مردم تفت و میبد در مجلس دهم شورای اسلامی ادامه داد: از سوی دیگر مواضع ایران و روسیه در مسائل منطقه به یکدیگر نزدیک است و این دوستی ها باعث می شود میزان روابط در ابعاد مختلف اقتصادی و هسته ای افزایش یابد.

این نماینده تاکید کرد: روسیه روابط راهبردی با ایران تعریف کرده است و بر اساس آن اهداف بلند مدت و کوتاه مدتی در زمینه ارتباط تهران و مسکو تعریف شده است.

دهقانی با اشاره به تاثیر برجام بر ارتباط ایران با کشورهای دیگر اظهار داشت: بعد از اجرایی شدن برجام، فضا برای همکاری ایران با کشورهای عضو شورای امنیت و دیگر کشورها باز شد و ما می‌توانیم در زمینه فعالیت صلح آمیز هسته ای با کشورهای مطرح همکاری داشته باشیم.

عضو هیات رئیسه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی با بیان ایران در زمینه همکاری هسته ای به روسیه محدود نیست تاکید کرد: در عقد قرارداد با روسیه باید تمام ابعاد و زوایای حقوقی و زمان بندی تحویل پروژه ها دیده شود این پیش بینی ها به معنای بدبینی نیست بلکه طبیعت عقد قرارداد و کارهای بزرگ همین است.

همکاری دانشمندان ایران و روسیه در عمق صدمتری زمین در فردو
 
حمید بعیدی نژاد مدیرکل سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه کشورمان نیز در واکنش به بیانیه روز جمعه کرملین در کانال تلگرامی‌اش نوشت: در اعماق صد متری زیر زمین در كویر در تاسیسات فردو كه برخی فكر می كنند تعطیل است، یك زیر ساخت هسته ای در همكاری نزدیك میان دانشمندان ایرانی و روسی در حال احداث میباشد كه با تكمیل به یكی از مهمترین شاخه های پیشرفته صنعت هسته ای ایران مبدل خواهد گردید.

كاخ كرملین نیز در بیانیه ای كه روز جمعه (پریروز) در آستانه دیدار سه جانبه روسای جمهوری ایران، روسیه و آذربایجان صادر كرده است بر اهمیت همكاری دو كشور ایران و روسیه در خصوص تولیدهای ایزوتوپهای پایدار در سایت هسته ای فردو تاكید كرده است.

ایزوتوپهای پایدار دسته ای از مواد هسته ای هستند كه با برخی تغییرات نسبت به مواد هسته ای موجود در طبیعت پدید می آیند و مصارف مهمی در صنایع گوناگون و كاربردهای متعدد در درمان و علم پزشكی دارند. در دنیا فقط چندین كشور هستند كه به تولید این ایزوتوپهای پایدار می پردازند. كشور ما نیز هر ساله برای تامین نیازهای صنعتی و درمانی كشور دهها میلیون دلار برای واردات این ایزوتوپهای پایدار هزینه مینماید.

با تولید ایروتوپهای پایدار در سایت فردو نه تنها ایران از واردات این مواد مستغنی میشود بلكه خود به كشور صادر كننده این مواد هسته ای در دنیا تبدیل میگردد. تولید ایزوتوپهای پایدار در ایران قرار است از طریق بكارگیری چند صد سانتریفیوژ مدرن انجام گیرد، تولید سانتریفیوژهایی كه در كشورمان بومی شده است و دانشمندان هسته ای كشورمان با همكاری دانشمندان روسی برای اولین بار این فن آوری را علاوه بر انجام غنی سازی، با انجام تغییراتی برای تولید ایزوتوپهای پایدار بكار خواهند گرفت.

در كنار تولید این مواد در این تاسیسات، سایت هسته‌ای فردو بدلیل ویژگیهای منحصر بفرد فنی خود محل مناسبی برای تحقیقات و آزمایشات بسیار پیشرفته فیزیك هسته ای میباشد. بر همین اساس قرار است از طریق همكاریهای بین المللی سایت فردو به یك مركز توسعه و تحقیقات عالی فیزیك هسته ای مبدل شود. مذاكرات مقدماتی این امر با كشورهای پیشرفته صنعتی هسته ای جهان از جمله كشورهای اروپایی در جریان میباشد كه امید است در آینده ای نزدیك وارد مرحله اجرایی شود.

احداث واحدهای جدید نیروگاهی در بوشهر با همکاری تهران و مسکو

در اواسط تیرماه در جریان دیدار "نیکلای اسپاسکی" معاون بین‌الملل شرکت روس اتم  با علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان، بر همکاری‌های نزدیک و دوستانه دو کشور ایران و روسیه در زمینه‌های مختلف استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای و همچنین گسترش روابط و تلاش برای تسریع در اجرای پروژه‌های همکاری‌ فیمابین از جمله احداث واحدهای جدید نیروگاهی در بوشهر تأکید شد.

روسیه خریدار 40 تن آب سنگین ایران

همکاری هسته‌ای میان ایران و روسیه وارد حیطه فروش آب سنگین نیز شده است؛ علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان دوم مرداد ماه، اعلام کرد که گام‌های نهایی برای فروش ۴۰ تن آب سنگین تولیدی ایران به روسیه برداشته شده و این قرارداد به زودی امضا می‌شود.

رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان این را هم گفت که مذاکرات با کشورهای اروپایی برای فروش آب سنگین در مرحله اولیه است اما مذاکره با روسیه به مراحل پایانی رسیده و مذاکرات نهایی به زودی برگزار می‌شود.

آنطور که مسئولان کشورمان گفته‌اند،ایران  تاکنون حدود 200 تن آب سنگین تولید کرده است که از این مقدار تنها 60 تن مورد نیاز راکتور اراک است؛ به گفته مسئولان ذیربط  ایران قصد دارد دست کم 70 تن از آب سنگین تولید شده خود را در بازار بین‌المللی به فروش برساند.