: سالانه 90 هزار نفر درایران به آمار مبتلایان بیماری سرطان اضافه میشود که دلیل آن هم تغییر سبک زندگی، نبود آگاهی کافی از عوامل خطر ساز مهمترین علل ابتلاست. در واقع باید گفت زنگ خطر سرطان مدتهاست به صدا درآمده است آن هم در شرایطی که مسئولان خود را درگیر درمان کردهاند؛ این در حالی است پیشگیری از بروز این بیماری نقش مهم تری در کاهش امار و مرگ و میر خواهد داشت، تاثیری که به تبع درمان و اعمال تسهیلاتی مانند پوشش بیمه ای یا رایگان بودن داروها به دنبال نخواهد داشت.
به گزارش خبرنگار اجتماعی میزان؛ طی چند سال گذشته بیماریهای واگیر یکی از مهمترین چالش و معضل بهداشتی کشور به شمار میرود، بهطوریکه مسئولان تمام انرژی خود را صرف کنترل و پیشگیری از همه گیری این بیماریها میکردند، نتیجه این پیگیری ها کنترل چنین بیماریهایی بود، اما متاسفانه طی چند دهه اخیر گردونه ابتلا به امراض شکل دیگری به خود گرفت و بیماریهای غیرواگیر جایگزین امراض واگیردار شد.
در واقع تغییر سبک زندگی، نبود آگاهی کافی از عوامل خطر ساز و بهکار گرفته نشدن تمهیدات لازم و ضروری، باعث شد تا آمار ابتلا به این بیماری ها روز به روز افزایش یابند. به این ترتیب آسیبهای ناشی از سوانح و حوادث، بیماریهای قلبی - عروقی، دیابت، فشار خون بالا، سکتههای مغزی، بیماریهای تنفسی مزمن، بیماریهای مفصلی استخوانی مزمن و سرطانها ، در گروه مهمترین و رایجترین گروه امراض غیرواگیردار قرار گرفت.
وقتی غیرواگیرها جایگزین واگیریها میشود
این روند موجب شد تا در حال حاضر بیماریهای غیر واگیر به علل اصلی مرگ و ناتوانی در جهان تبدیل شود. براساس گزارش ها سالانه 90 هزار نفر به بیماری سرطان مبتلا خواهند شد. همچنین هر روز در جهان یکهزار و 500 نفر بر اثر این بیماری جان خود را از دست می دهند و پیش بینی میشود تا سال 2030 این روند دو برابر شود.
اکنون بعد از بیماریهای قلب و عروق همچنین حوادث، سرطان سومین عامل مرگ و میر مردم به شمار میرود و هرسال 5 تا 7 و نیم درصد بیماران مبتلا به سرطان به علت بالا بودن هزینه های درمانی زیر خط فقر می روند.
به نظر میآید که بیماریهای غیر واگیر علاوه بر کشورهای پیشرفته در مناطق در حال توسعه جهان هم از اهمیت خاصی برخوردار است. اگر چه همواره بر سبک زندگی به عنوان مهمترین عامل ابتلا به چنین عارضه ای در جهان امروز اشاره می شود، اما علی قنبری مطلق، رئیس اداره سرطان وزارت بهداشت از عامل دیگری نیز سخن می گوید. دلیلی به عنوان افزایش سن جمعیت که به عقیده وی مهمترین دلیل ابتلای به سرطان است. البته قنبری مطلق شیوه زندگی ناسالم و عوامل محیطی در بروز این بیماری را نیز موثر میداند. به باور او مردم باید از شیوههای خود مراقبتی آگاه باشند و در جهت مصرف غذای سالم تلاش کنند.
استفاده نکردن از روغن پالم و آب آلوده، توجه به کنترل وزن همچنین مصرف سبزیجات و میوه از دیگر مواردی است که می توانند به افراد را از این بیماری دور نگه دارد.
کاهش یا افزایش، مساله این است
توجه داشته باشید که نه تنها آمار سرطان در کشور بالا رفته بلکه سن ابتلا نیز کاهش یافته است. موضوعی که بهزاد رحمانی، رئیس هیئت مدیره انجمن علمی جراحان عمومی ایران هم به ان اشاره میکند. در واقع به اعتقاد وی آمار سرطان در کشور بالا رفته اما اینکه چرا گفته شده که سونامی سرطان در کشور نداریم، می تواند ناشی از مواضع اجتماعی و مواردی از این قبیل باشد. در هر صورت، گفتن آمار سرطان در کشور، سیاه نمایی نیست بلکه میتوان آن را واقع نمایی با رویکرد پیشگیری عنوان کرد.
البته رحمانی به نکته دیگری نیز اشاره کرده است. اینکه مراکز معتبر برای ارائه آمار مستند از سرطان در کشور نداریم. با این وجود تجربیات و مشاهدات روزمره پزشکان نشان میدهد که هم تعداد مبتلایان به سرطان در کشور بالا رفته و هم اینکه سن ابتلا به این بیماری کاهش یافته است.
در مقابل، رضا ملک زاده معاون تحقیقات و فن آوری وزارت بهداشت، معتقد است که آمارهای مربوط به سونامی سرطان در ایران صحت ندارد. بر اساس آمارهای معتبر، میزان بروز سرطان در ایران کمتر از کشورهای دیگر است و بر اساس آمار سازمان بهداشت جهانی، میزان بروز سرطان در کشور ما بهطور متوسط 134.7 نفر در هر 100 هزار نفر گزارش شده است.
تدابیر ویژه برای این بیماران
متاسفانه بار سنگین هزینه های درمان و نگهداری بیماران سرطانی برای کشور، مردم و بیمه ها کمرشکن است و درصد شیوع آن در کشور ما رو به افزایش است. ضمن اینکه مرگ و میر ناشی از سرطان می تواند تلنگری جدی به تمام مردم و به خصوص جوانان و نوجوانان درباره تغییر سبک و سیاق زندگی باشد.
موضوعی که بخشی از آن به مسئولیتها و وظایف وزارت بهداشت بازمیگردد. براین اساس عبداله فضلعلیزاده، رئیس انجمن سرطان ایران از ایجاد تشکیلات مراقبتهای حمایتی از بیماران سرطانی در این انجمن خبر میدهد و اینکه ایجاد این تشکیلات یکی از اهداف انجمن بوده که به بیماران و خانوادههای آنها از نظر تقویت روحی راهنماییهای لازم ارائه میشود، اما متاسفانه انجمن نمی تواند به بیماران کمک مالی کند و تنها کمک این انجمن فکری و راهنمایی است.
البته تدابیر اندیشیده شده به همین جا ختم نمی شود. به عنوان نمونه اکبر عبدالهی، معاون نظارت و برنامه ریزی سازمان غذا و دارو از تحت پوشش قرار گرفتن 90 درصد داروهای سرطانی خبر میدهد. به گفته وی بسیاری از داروهای سرطانی تحت پوشش بیمه هستند و بیماران در خرید داروهای خود با مشکل جدی مواجه نمیشوند. در حقیقت بسیاری از داروهای گران قیمت نیز مشمول پوشش بیمه هستند.
رایگان شدن دارو در مناطق محروم
البته عبدالهی در گفتوگو با میزان از رایگان شدن داروهای سرطانی در مناطق محروم کشور هم خبر می دهد. اینکه داروهای سرطانی که تحت پوشش بیمه هستند به عنوان بستههای حمایتی در اختیار بیماران مناطق محروم که بیبضاعت هستند، قرار خواهد گرفت. درواقع برای بیماران در مناطق محروم بستههای حمایتی طراحی شده است، به طوری که میتوان گفت این بستهها در مناطق محروم به صورت رایگان به مبتلایان عرضه میشود. زیرا که افرادی که تحت پوشش بیمه ها قرار دارند باید درصدی از مبلغ دارو را بپردازند، اما افرادی که این بسته ها را دریافت می کنند هیچ هزینه ای را نباید در قبال آن بپردازند.
اما اینکه جدا از بحث اهمیت این داروها چرا هزینه تهیه آنها برای بیماران بالاست. بحثی است که وی درباره آن باید اظهار کرد که داروهای این بیماران به سه دسته تقسیم میشوند که دسته اول که در حال حاضر 80 تا 90 درصد داروهای سرطانی را تشکیل میدهد، به طوری که میتوان گفت دراین گروه دارویی 112 قلم دارو برآورد شده که بالغ بر چهار هزار میلیارد ریال بار مالی دارد، این در حالی است که 26 قلم دیگر که گرانقیمت هستند نیز حدود چهار هزار میلیارد ریال هزینه اقتصادی برای دولت در بر دارد. در واقع دسته دوم ازداروهای سرطانی ازجمله مواردی است که سودجویان به آن نفوذ کردهاند، گفت: این دسته از داروهای گرانقیمت حتی در کشورهای پیشرفته دنیا نیز تحت پوشش قرار نگرفته اند.
از این موارد که بگذریم در حال حاضر بیش از نیمی از مطبهای موجود در پایتخت کار تزریق بیماران شیمی درمانی را انجام میدهند که با توجه به سمی بودن این داروها سازمان غذا و دارو در تلاش است تا درمان این قشر را یکپارچه کرده تا این روند در بیمارستان و مراکز درمانی منتخب انجام شود. بحثی که معاون نظارت و برنامه ریزی سازمان غذا و دارو درباره ان اینگونه توضیح میدهد: در تمامی مراکز شیمی درمانی دولتی برای بیماران سرپایی و بستری اجرا میشود و پزشکان موظف هستند بر اساس پروتکل ابلاغی عمل کنند. همچنین سازمان به مطبها تا پایان سال فرصت داده است، در زمینه درمانی بیماران سرطانی با یکدیگر تجمیع شده و یک مرکز مجهز تاسیس کنند تا بتوانند درمان این بیماران را انجام دهند.
گفتنی است سازمان غذا و دارو فهرستی از داروهای گرانقیمتی که احتمال سودجویی در آن وجود را تهیه کرده است تا پای سودجویان را در این عرصه کوتاه شود. تمامی این کار های در جای خوب قابل ارزش گذاری است، اما آیا این کافی است.
در حقیقت باید به سمت پیگیری سوق پیدا کنیم چرا که ۴۵ تا۵۰ درصد سرطان های متداول در کشور، با تغییر الگوی زندگی قابل پیشگیری است. پس بهتر است تا پیش از همه اینها نگاه جدی تری به مقوله پیشگیری داشته باشیم و برای سالم زندگی کردن سطح آگاهی و شیوه زندگی خود را تغییر دهیم.
گزارش: فرزانه رحیمی