: اقتصاد تک محصولی یکی از مهم ترین عوامل بی ثباتی در اقتصاد کلان یک کشور است، عاملی که در ایران چندین سال است مورد بی توجهی قرار گرفته است و سیاست ها و اقدامات مسئولان بر اساس کاهش وابستگی اقتصاد به درآمدهای نفتی نبوده است.

به گزارش خبرنگار اقتصادی میزان، در حال حاضر شاهد کاهش درآمدهای نفتی ایران هستیم که طبق گزارش منتشر شده بانک مرکزی کسری بودجه دولت در سه ماهه نخست سال جاری 18 هزار میلیارد تومان بوده است کسری بودجه ای که مسئولان دولتی آن را نمی پذیرفتند.

اکنون نیز دولت با کاهش قیمت جهانی نفت باید به فکر چاره برای جبران کسری بودجه باشد که دولت تا کنون اقداماتی هم در این زمینه انجام داده است که نمونه آن افزایش مالیات بوده است، البته به اعتقاد کارشناسان افزایش درآمدهای مالیاتی به واسطه افزایش فشار بر حقوق بگیران و تولیدکننده ها بوده است.

در حال حاضر دولت به دنبال کوک کردن اقتصاد یعنی تهیه بودجه با درآمدهای نفتی است و اکنون اختلافاتی بین نمایندگان مجلس و دولت بر سر تعیین رقم هر بشکه نفت در بودجه وجود دارد اما باید گفت که راه دست یافتن به توسعه پایدار و صنعتی شدن کشور از درآمدهای نفتی و اقتصاد تک محصولی نمی گذرد و اگر مسئولان خواهان کشوری توسعه یافته هستند باید به فکر اتخاذ سیاست هایی مبنی بر عدم وابستگی به درآمدهای نفتی باشند.

بی ثباتی اقتصاد متکی به نفت به دلیل درصد بالایی که از بودجه دولت به خود اختصاص می دهد، بر همه بخش های اقتصادی اثر می گذارد و آنها را بی ثبات می گرداند.

درآمدهای ارزی حاصل از حجم بزرگ صادرات نفت، معمولاً بر درآمدهای دولت می افزاید، ولی باید توجه داشت بخش عظیم این درآمدهای ارزی دوباره به خارج بازمی گردد و به مواد مصرفی تبدیل می شود؛ یعنی دولت راکد می ماند.

البته برای رهایی از حاکمیت اقتصاد تک محصولی می توان راه های مختلفی در پیش گرفت که افزایش درآمدهای مالیاتی، تنوع کالاهای صادراتی و صنعتی سازی از جمله راهکارهای موجود است.

عضو اتاق بازرگانی ایران در خصوص وابستگی اقتصاد ایران به نفت در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی میزان، گفت: زمانی که اقتصاد به نفت وابسته باشد، آسیب پذیری اقتصاد بیشتر می شود.

مسعود دانشمند ادامه داد: نمونه چنین شرایطی کاهش قیمت جهانی نفت است که سبب کاهش درآمد و کسری بودجه شده است. عضو اتاق بازرگانی ایران تصریح کرد: دولت باید بستر و زیرساخت های لازم برای کاهش وابستگی اقتصاد ایران به درآمدهای نفتی را فراهم آورد.

دانشمند گفت: اگر خواهان رشد و توسعه و موفقیت در عرصه بین المللی هستیم و دولت نیز در پرداخت یارانه نقدی با مشکل جدی روبرو نشود، باید وابستگی اقتصادی به درآمدهای نفتی را کاهش دهیم.

وی افزود: کشورهای در حال توسعه دارای ذخایر نفتی، عمدتاً اقتصاد تک محصولی دارند و به دلایل مختلف، اقتصاد ملی در این کشورها به آن محصول وابسته است.

عضو اتاق بازرگانی ایران تصریح کرد: مشکلات سیاست اقتصاد تک محصولی، در شناور بودن اقتصاد ملی بر اساس قیمت نفت خلاصه نمی شود؛ چون این اثر منفی، خود، یکی از آثار وابستگی است که همه آثار بی ثباتی را به دنبال دارد البته نوسان مصارف استخراج و تولید نفت را باید بر این بی ثباتی افزود.