به گزارش خبرنگار گروه حقوقی و قضایی میزان، دیه مالی است که به سبب جنایت بر نفس یا عضو ، به مجنی علیه یا ولی یا اولیای دم او داده می‌شود، دیه مقدر مال معینی است که در شرع مقدس به سبب جنایت غیرعمدی بر نفس عضو یا منفعت یا جنایت عمدی در مواردی که به هر جهتی قصاص ندارد مقرر شده است.
در این قسمت از مطالب مربوط به دیه به چگونگی محاسبه دیه صوت و گویایی در قانون مجازات اسلامی اشاره شده است که در ادامه می‌خوانید:
طبق ماده 697 قانون مجازات اسلامی از بین بردن صوت به طور کامل به گونه ای که شخص نتواند صدایش را آشکار کند دیه کامل دارد گر چه بتواند با اخفات و آهسته صدایش را برساند.
ماده 698 بیان می دارد از بین بردن گویایی به طور کامل و بدون قطع زبان دیه کامل و از بین بردن قدرت اداء برخی از حروف به همان نسبت دیه دارد.

تبصره – شخصی که دارای لکنت زبان است و یا به کندی یا تندی سخن می گوید یا برخی از حروف را نمی تواند تلفظ کند گویا محسوب می شود و دیه از بین بردن اداء هر حرف با توجه به تعداد حروف زبان تکلم مجنی علیه تعیین می شود مانند این که از بین بردن قدرت اداء یک حرف شخص فارسی زبان یک سی و دوم دیه کامل است.

در ماده 69 تصریح شده -جنایتی که موجب پیدایش عیبی در گفتار یا اداء حروف گردد و یا عیب موجود در آن را تشدید کند موجب ارش است و طبق ماده 700 قانون مجازات اسلامی جنایتی که باعث شود مجنی علیه حرفی را به جای حرف دیگر اداء نماید مانند آن که به جای حرف "ل" حرف "ر" تلفظ نماید اگر عرفا عیب تلقی شود موجب ارش است.

در ماده 701 قانون مجازات اسلامی تصریح شده جنایتی که موجب عیبی در صوت مانند کاهش طنین صدا گرفتگی آن ویا صحبت کردن از طریق بینی شود ارش دارد و  طبق ماده 702 از بین رفتن صوت بعضی از حروف موجب ارش است.

طبق ماده 703 قانون مجازات اسلامی در صورتی که جنایت علاوه بر زوال صوت موجب زوال نطق نیز گردد دو دیه ثابت می شود.