به گزارش خبرنگار حقوقی و قضایی ، بسیار پیش آمده که افراد اقدام به اعمال تغیراتی در خودرو و قسمت‌های مختلف خودرو مانند دستگاه سرعت سنج اتومبیل می‌کنند، که بعضاً این تغیرات مطابق قانون جرم محسوب می‌شود. ماننند آنکه افراد با تغییراتی در کیلومتر شمار اتومبیل و با از کار انداختن آن سعی می نمایند تا کارکرد واقعی ماشین را نشان ندهند، چه اینکه این عمل در تعیین قیمت واقعی اتومبیل هنگام خرید و فروش آن بسیار موثر واقع خواهد شد. بنابراین افراد با اقداماتی از این دست پول هایی به ناروا به دست می آورند.

از همین روی قانونگذار به منظور جلوگیری کردن از این دست اقدامات تدابیری را اتخاذ نموده است. مطابق ماده 724 از کتاب پنجم قانون مجازت اسلامی مصوب 1375:

هر راننده وسیله نقلیه ای که در دستگاه ثبت سرعت وسیله نقلیه عمداً تغییری دهد که دستگاه سرعتی کمتر از سرعت واقعی نشان دهد و یا با علم به اینکه چنین تغییری در دستگاه مزبور داده شده با آن وسیله نقلیه رانندگی کند، برای بار اول به حبس از ده روز تا دو ماه و یا جزای نقدی از پنجاه هزار تا پانصد هزار ریال و یا هر دو مجازات و در صورت تکرار به دو تا شش ماه حبس محکوم خواهد شد.

در خصوص این ماده نکاتی را به اختصار بیان می نماییم:

برخلاف اطلاق ماده و نیز با استناد به عمومیت کلمه دستگاه می توان چنین استفاده نمود و بیان داشت که دستگاه شامل مجموعه ای متشکل از سرعت سنج اتومبیل، کیلومتر شمار و سایر موارد مشابه آن می باشد و فقط منحصر به سرعت سنج نخواهد بود، چه اینکه اعمال تغییرات و دست کاری کردن کیلومتر شمار وسیله نقلیه بیشتر از دست کاری کردن سرعت سنج اتومبیل اتفاق می افتد.

مجازات مقرر در این ماده زمانی بر مرتکب قابل اعمال خواهد بود که وی عمداً عمل دست کاری را انجام داده باشد.

برای اعمال مجازات صرفاً نیازی نیست که خود فرد، مرتکب ایجاد تغییر و دست کاری بوده باشد بلکه حتی زمانی که فرد خود مرتکب دست کاری نگردیده است اما با علم به این امر که سرعت سنج و کیلومتر شمار اتومبیل دست کاری شده است، رانندگی نماید، مشمول مجازات مقرر در ماده خواهد بود.

قاضی در اعمال مجازات حبس برای مرتکب چنین عملی در مرتبه اول مخیر خواهد بود، این در حالی است که در صورت ارتکاب این عمل توسط فرد برای مرتبه دوم، اعمال مجازات حبس الزامی خواهد بود.

یاسر میرزاجعفری نویسنده و حقوقدان