به گزارش خبرنگار گروه اقتصاد ، علی بعیدی مدیرکل فناوری اطلاعات و ارتباطات گمرک در نشست خبری با تشریح دستاوردهای گمرک ایران طی چند سال اخیر در زمینه الکترونیکی کردن فرایندهای گمرکی و کاهش فساد و جعل اسناد اظهار داشت: جزء معدود کشورهایی هستیم که مانیفست کالا از کشور مبدا را در گمرک داریم، یکی از ویژگیهای مانیفست و اهداف آن کنترل نامحسوس و مدرن و اثربخش در کنار سرعت بوده تا جایی که مسافر احساس کنند، هیچ کنترلی وجود نداشته، اما این کنترلها عملا به شکل جدی و نامحسوس وجود دارد.
وی ادامه داد: در بخش کالا زمانی که واردات به بنادر میآمد، اطلاعات دقیقی از کالا وجود نداشت و گمرک فقط بر اساس اطلاعات خود میدانست که چه میزان کالا وارد شده که این موضوع با الکترونیکی شدن قبض انبار تحت پوشش بوده و به طور شفاف مشخص میشود و این اتفاق را تحت پوشش قرار داده است.
بعیدی از دیگر موضوعات مربوط به تخلفات و یا احتمال وقوع فساد را در بخش بدهی ماده 7 دانست و گفت: اگر فردی بدهی داشته باشد، نمیتواند طبق مقررات کالا را از گمرک خارج کند و این عمل و فرایند قبلا به صورت دستی توسط عامل انسانی انجام میشد که احتمال خطا و بروز تخلف وجود داشت، اما اکنون در لحظه پس از اظهار کالا در یک مرحله بدهی گذشته این فرد به صورت سیستمی کنترل و در صورت عدم وجود بدهی او میتواند وارد مراحل بعد شود.
به گزارش فارس به گفته این مقام مسئول مجوزها در گمرک سه دوره تکاملی را طی کرده عمده موارد جعل اسناد و اوراق مربوط به مجوزهای دستی بوده، اکنون با راهاندازی پنجره واحد تجارت فرامرزی، گمرک مسئول اجرای این پنجره است و تمامی سازمانها و دستگاههای همجوار موظف هستند، مجوزهای خود را به صورت الکترونیکی به گمرک ارائه دهند.
وی تاکید کرد: اکنون برخی دستگاهها به این امکان نرسیده که اطلاعاتشان متمرکز باشد و اگر اطلاعات به صورت الکترونیکی به گمرک نرسد، فرایند واردات و صادرات پیش نخواهد رفت.
بعیدی یکی از اتفاقات خوب در حوزه گمرکی را اتصال بانک مرکزی، بیمهها، بانک ملی به سامانه جامع گمرکی دانست و افزود: در برخی موارد 50 تا 60 درصد و در برخی بخشها نیز به طور کامل اتصال برقرار است و هیچ ارتباط غیرالکترونیکی وجود ندارد. در گذشته بانک مرکزی نمیدانست کالایی که پروانه داشته و ارز آن واریز شده، چه میزان از کالا وارد شده زیرا احتمال داشت بخشی از آن به داخل آورده شود و مابقی منجر به قاچاق یا انحراف در استفاده از ارز وجود داشته باشد. اکنون اطلاعات کامل و دقیق در این زمینه وجود دارد از انحراف و تخلف ارز پرداختی توسط بانک مرکزی جلوگیری خواهد شد.
وی ادامه داد: با برقراری ارتباط گمرک با بانک مرکزی جلوی فرار ارز گرفته میشود، زیرا امکان داشت فردی 100 تن کالا اظهار و ارز گرفته باشد، اما همه کالا را به داخل نیاورده و در این حالت مابهالتفاوت کالا و ارز گرفته شده به بخشهای دیگر سرازیر شود. اکنون با این ارتباط صد درصد کالا و میزان ارز آن پردازش و رهگیری میشود.
مدیرکل فناوری اطلاعات و ارتباطات گمرک یکی از اقدامات مهم و تاثیرگذار در گمرک را مربوط به کارشناسی متمرکز دانست و گفت: حوضچه متمرکز کارشناسان به شکل الکترونیک در گمرکات پیشبینی شده و تا پایان سال به صورت کامل اجرایی خواهد شد. کارکرد این اقدام این بوده که مثلا اظهار در گمرک شهید رجایی را کارشناسی در مشهد به صورت مجازی بررسی میکند بدون آنکه فرد از این موضوع مطلع باشد این اتفاق از چند ماه پیش شروع شده و هیچ ارتباطی میان اظهار کننده با کارشناس و بروز تخلفات احتمالی وجود ندارد.
بعیدی یکی از اقدامات مهم گمرک را در زمینه گواهی مبدا (سرتیفیکیت) باید به صورت الکترونیکی ارائه شود تا بدانیم از کشور مبدا چه کالایی به کشور وارد شده و آیا همخوانی با اظهارنامه فرد دارد یا خیر؟ با کشورهای عمده طرف تجارت خارجی رایزنیها صورت گرفته و اگر بتوانیم اظهارنامه صادراتی آنها را بگیریم اقدامات در واردات سالمتر خواهد شد. تستهای اولیه در این زمینه با کشورهای آذربایجان، ارمنستان، افغانستان انجام و تقریبا کار نهایی شده است.
وی به شکاف اطلاعاتی در بخش تعرفه کالا و مدلهای آن اشاره کرد و یادآور شد: یکی از اهداف طرح شبنم و امسال آن که اجرا شد، به همین موضوع اختصاص داشت، اکنون بحث TSE کد مشخص تعرفه یک کد چهار رقمی به آخر تمامی کدهای هشت رقمی اضافه میشود، تمامی کالاهای وارداتی از این به بعد با این ویژگی وارد کشور میشود و میتوان هر کالا با هر مدل را از طریق این کد ارزشگذاری، سیاستگذاری،آمارگیری کرد. بنابراین رصد گوشی تقلبی از طریق IMEI وجود دارد.
بعیدی نگاه گمرک را توسعه شفافیت و جلوگیری از فساد و تقلب در تجارت خارجی دانست تا بتوان از این طریق تسهیلات خوب برای فعالان مجاز اقتصادی فراهم کرد.
مدیرکل فناوری اطلاعات و ارتباطات گمرک با بیان اینکه در حال حاضر از 130 گمرک بر خط، دیتا جمعآوری شده و در سامانه پنجره واحد اطلاعات واردات صادرات و ترانزیت به صورت روزانه در سایت بارگذاری میشود.
وی از تلاش برای ایجاد هاب منطقهای در بخش تجارت خارجی خبر داد و افزود: اگر بتوانیم کشورهای مجاور را به خودمان وابسته کنیم، امنیت ما برای آنها مهم میشود و پس از آن دومین اقدام ایجاد هاب منطقه بوده که رشد و وضعیت اقتصاد آن کشورها به ما وابسته میشود.