، با ورود تکنولوژی و مدرنیته در جوامع اسلامی، گسستگی و سردی روابط عاطفی بیش از پیش نمایان گشته و نتیجه آن دوری افراد از اطرافیان خصوصاً والدین شده است، در اینکه منظور از عاق والدین چیست، میتوان گفت هر گونه عدم اطاعت و آزار و اذیت پدر و مادر به انحاء مختلفی با رفتار و کردار را که موجب آزرده خاطر شدن ایشان شود، عاق والدین میگویند که از گناهان کبیره است، در قرآن مجید از قول عیسی بن مریم حکایت میکند که «وَبَرًّا بِوَالِدَتِی وَلَمْ یَجْعَلْنِی جَبَّارًا شَقِیًّا»؛ و مرا نسبت به مادرم نیکوکار قرار داده و جابر و عصیانگر قرار نداده است.
در همان سوره در اوصاف یحیی(ع) چنین آمده است: «وَبَرًّا بِوَالِدَیْهِ وَلَمْ یَکُن جَبَّارًا عَصِیًّا»؛ و نسبت به پدر و مادرش نیکوکار بود و جبار و عصیانگر نبود، در این دو آیه شریفه عاق والدین را به سه صفت یاد فرمود: جبار(گردنکش و ستمگر)، شقی(تیرهبخت) و عصی(نافرمانیکننده و گنهکار) و به هر یک از آنها وعده عذاب داده شده است.
سعید وطندوست در کتاب مسلمان شناسنامهای درباره عواقب عاق والدین در دنیا و آخرت مینویسد: با توه به این آیات و روایات بسیاری که در این باب آمده است، میتوان عواقب عقوق والدین در دنیا و آخرت را این گونه بر شمرد:
1-موجب خشم خدا و پیغمبر(ص) است.
2-مانع قبولی نماز است.
3-سلب توفیق می کند و گره در کار می اندازد.
3-دعا اجابت نمیشود.
4-فقر و تنگدستی میآورد.
5-موجب جوانمرگی است.
6- سبب گرفتگی زبان هنگام مرگ برای ادای شهادتین است.
7-مایه حزن و اندوه و عذاب دنیاست.
8-خداوند با عاق والدین سخن نمی گوید.
9-خداوند نگاه رحمت به او ندارد.
10-عاق والدین از جمله فراموششدگان است.
11-بهشت بر عاق والدین حرام است.
متأسفانه وضع تمدن ماشینی چنان است که رابطه پدران و مادران را از فرزندان خیلی زود قطع میکند، آن چنان که کمتر روابط عاطفی بعد از بزرگ شدن در میان آنها دیده میشود.
در حدیثی از امام صادق میخوانیم: مردی نزد پیامبر(ص) آمده، عرض کرد: ای پیامبر(ص) به چه کسی نیکویی کنم؟ فرمود: به مادرت، عرض کرد: بعد از او به چه کسی؟ فرمود: به مادرت، بار سوم عرض کرد: بعد از او به چه کسی؟ فرمود: به مادرت، در چهارمین بار که این سؤال را تکرار کرد، فرمود: به پدرت.
در حدیث دیگری میخوانی: جوانی نزد پیامبر(ص) برای شرکت در جهاد آمد (آنجا که جهاد واجب عینی نبود)، پیامبر(ص) فرمود: آیا مادری داری؟ عرض کرد: آری! فرمود: در خدمتمادر باش که بهشت زیر پای مادر است، شاید این سفارشات به دلیل زحماتی است که مادر در طی دوران رشد کودک متحمل شده است: «وَ وَصَّیْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَیْهِ إِحْساناً حَمَلَتْهُ أُمُّهُ کُرْهاً وَ وَضَعَتْهُ کُرْهاً وَ حَمْلُهُ وَ فِصالُهُ ثَلاثُونَ شَهْراً»؛ ما به انسان توصیه کردیم که به پدر و مادرش نیکی کند، مادرش او را با ناراحتی حمل میکند و با ناراحتی وضع حمل می کند و دوران حمل و از شیرگرفتنش ۳۰ ماه است.