: مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق یکی از احزاب عمده و تاثیرگذار شیعه در این کشور است که از زمان سرنگونی صدام حسین در عراق همواره نقش اثرگذاری در تعیین سیاست های این کشور و به ویژه انتخاب رییس اجرایی کشور یعنی نخست وزیر داشته است. ماجد غماس ابوعارف نماینده این مجلس در تهران در آستانه سفر نخست وزیر عراق به ایران که اولین سفر خارجی وی پس از تصدی عنوان نخست وزیر به غیر از سفر به نیویورک برای حضور در مجمع عمومی سازمان ملل است، پاسخگوی سوالات خبرنگار سیاسی میزان درباره تحولات اخیر عراق  بود.

به گزارش خبرنگار سیاسی میزان، نحوه تعامل با نخست وزیر پیشین عراق و رابطه وی با مرجعیت شیعه، چگونگی انتخاب نخست وزیر جدید عراق و ویژگی ها و توانایی های وی برای اداره کشور، آینده سیاسی شیعیان در عراق، نقش و رابطه جمهوری اسلامی ایران در تحولات این کشور و نظر مجلس اعلا درباره نقش ایالات متحده و تحولات سوریه و همچنین نقطه نظرات این تشکل درباره گروه تروریستی داعش از جمله محورهای گفت و گوی خبرنگار سیاسی میزان با ماجد غماس ابوعارف، نماینده مجلس اعلای اسلامی عراق در تهران است که در ادامه از نظر می گذرد.

میزان: ابتدا می خواستم درباره روندی بپرسم که منجر به تعیین نخست وزیر جدید در عراق شد. مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق که شما نمایندگی آن را در تهران بر عهده دارید سال ها از نخست وزیری آقای مالکی حمایت کرد، چطور شد که ناگهان به این تصمیم رسیدید که لازم است نخست وزیر عراق تغییر کند؟

ابوعارف: بله، امروز مشکلاتی در عراق پیش آمده که ناشی از عملکرد ضعیف و ناصحیح نخست وزیر است و باعث شد که ما تذکراتی به دولت بدهیم.

همچنان ارتباطمان را با نوری المالکی حفظ کرده ایم

میزان: از چه زمانی این تذکرات شروع شد؟

ابوعارف: این تذکرات از چند سال پیش شروع شد از زمانی که ما متوجه شدیم ایشان نگاهی متفاوت به برخی موضوعات دارند. البته ما این مسائل را تحمل کردیم و به عنوان دوست و شریک سیاسی همچنان در کنار ایشان بودیم. طی این مدت نیز نظر خود را درباره برخی مشکلات و خطاها به ایشان اعلام می کردیم. شاید امروز به نظر بیاید که رابطه ما متفاوت شده است، ولی در واقع این طور نیست. ما سعی کردیم که ارتباطمان با آقای نوری المالکی همیشه برقرار باشد تا از این طریق بتوانیم نظراتمان را به وی منتقل کنیم.

این اختلاف نظرها نیز به یک یا چند هفته اخیر بر نمی گردد، بلکه ریشه چند ساله دارد و انتقادهایی برعملکرد دولت و شخص آقای نخست وزیر وارد بود که ناشی از نگاهشان به دیگر رقبا و دیگر نمایندگان ملت و نیز حوادثی که در کشور عراق اتفاق افتاد، است.

مالکی در بحران ها محکم ایستاد

میزان: نوری المالکی کسی بوده که حکم اعدام صدام حسین را امضا کرده و به نظر می رسد او سیاستمدار شجاعی باشد. قبول دارید؟ نظرتان درباره شخص نوری المالکی چیست؟

ابوعارف: آقای نوری المالکی مجاهد است که سال های سال در کنار مجاهدین فعالیت می کرد و من خودم ایشان را از نزدیک می شناسم. ایشان در بحران ها محکم می ایستد، ولی مسائل دیگر هم برای تداوم همکاری نیاز است.

مالکی اختیار تمام وزراتخانه های حساس را در دست خود گرفته بود

میزان: چه مسائل و مشکلاتی دقیقاً بین شما و ایشان وجود دارد؟

ابوعارف: مسائلی در ارتباط با تنش زدایی می باشد که نیاز است رییس دولت انجام دهد و همچنین اینکه ایشان  اختیار تمام وزارتخانه های مهم مانند وزارت کشور، دفاع و امنیت و همچنین مسائل نظامی را در در دست خود گرفته بود.

شیعیان همیشه در عراق مظلوم بوده اند

میزان: یعنی مجلس اعلا هیچ وزیری در کابینه نداشت؟

ابوعارف: این مسائل جدا است. البته برای ما اهمیتی هم ندارد. مجلس اعلا هیچ وزارت و مسئولیتی در دولت نداشت. در این مورد هم مسائلی پشت پرده وجود دارد. ما نمی خواهیم به این موارد ورود کنیم. آنچه مهم است، اصل وضعیت عراق و روند سیاسی و آینده کشورمان است. اینکه شیعیان عراق که مظلوم واقع شدند باید به حق خود برسند و این با همکاری با سایر گروه ها اعم از کرد و سنی میسر است.

میزان: قبل از اینکه آقای مالکی کناره گیری کند، همراه با اعضای حزبش ایستاد و یک بیانیه خواندند و گفتند آقای عبادی کسی جز خودش را نمایندگی نمی کند. شما این اقدام نوری المالکی را چگونه ارزیابی می کنید؟

ابوعارف: ایشان کار درستی انجام نداد. وقتی ایشان در جلوی صفحه تلویزیون آمد و همراه با برخی برادران الدعوه آن بیانیه را خواندند، یک سوال به وجود آمد که بقیه برادران و افراد متشخص حزب الدعوه کجا هستند؟ کسانی مانند آقایان ادیب، ولید و بیاتی که از بزرگان الدعوه هستند، حضور نداشتند. پس مشخص شد که این آقایان نیز با ایشان همراهی نمی کنند.

تلاش دولت عراق برای جذب نوری المالکی در یک سمت مهم

میزان: این اقدام در آینده سیاسی نوری المالکی تاثیری ندارد؟

ابوعارف: سعی می شود که آقای نوری المالکی در یکی از پست های کلیدی جذب شود تا تجربه های خودش را در خدمت مردم عراق بگذارد.

میزان: اقدام برای جذب ایشان از سوی خود آقای العبادی انجام خواهد شد؟

ابوعارف: بله ،هم خود نخست وزیر اقدام خواهد کرد و هم پیمان وطنی (پیمانی مرکب از 7 حزب شیعه) اقداماتی انجام خواهند داد.

آیت الله سیستانی از عملکرد مالکی رضایت نداشتند

میزان: گفته می شود آقای نوری المالکی اخیراً اعتماد آیت الله سیستانی را نیز از دست داده بود. این موضوع صحت دارد؟

ابوعارف: بله، آیت الله سیستانی از چند سال پیش به طور مداوم دولتمردان را دعوت می کرد به این اصل که خدمت مردم در راس اولویت های قرار دارد، ولی متاسفانه دولتمردان توجه جدی به این تذکر ایشان نداشتند. بنابراین ایشان در گام نخست برای تنبیه آنان، از به حضور پذیرفتن دولتمردان پرهیز کردند و از هیچ کدام از دولتمردان طی 5 سال گذشته تاکنون استقبالی نکردند و موضع خودشان مبنی بر اینکه از اوضاع، به خصوص نبود امنیت در کشور ناراضی هستند را اعلام کرده بودند. این نارضایتی به طور طبیعی متوجه مهمترین پست دولتی یعنی نخست وزیری است که همه امور از جمله بودجه، امکانات و تصمیم گیری ها در اختیارش است. البته سعی شد که این وضعیت اصلاح شود ولی متاسفانه نتیجه نداد.

بنابراین به تدریج نمایندگان آیت الله سیستانی، به مسائل و مواردی در این زمینه چه در قبل و چه در بعد از انتخابات  اشاره کردند، مبنی بر اینکه لازم است نخست وزیر افرادی را به جای کسانی که برای مردم خیری نیاوردند انتخاب کند و اینکه آیت الله سیستانی خواهان تغییر اوضاع هستند. اخیراً هم اعلام کردند کسانی که به پست و مقام وابسته شدند، مشکلاتی را برای کشور بوجود خواهند آورد. مسائلی از این دست است که توسط ایشان و یا نمایندگانشان مطرح شد، نشان از این می دهد که خود آقای نخست وزیر مورد اشاره هستند. بنابراین مرجعیت دینی به این دلیل که سوء استفاده ای نشود و بدون اینکه به اسمی اشاره کند، نشان داد که از شرایط ناراضی هستند. ایشان به کنایه موضوعات را مطرح کردند، ولی مشخص می شود که طرف انتقاد چه کسی است.

اکثریت شیعه از عبادی حمایت کردند

میزان: با توجه به اینکه عده ای مثل شما و آقای صدر در طرف آقای عبادی قرار گرفتند و عده ای نیز در طرف آقای مالکی قرار گرفتند، در آینده روابط همکاری میان شیعیان چگونه خواهد بود و آیا موضعشان در برابر کردها و سنی ها متزلزل نخواهد شد؟

ابوعارف: نه اینگونه نیست. اکنون چه در قالب ملی و چه در قالب شیعیان اکثریت با کسانی است که از آقای عبادی حمایت می کنند. یعنی اکثریت شیعه هم در کنار نخست وزیر جدید هستند و اقلیت کوچکی در کنار آقای مالکی قرار دارند که این امری طبیعی است و تشتتی ایجاد نمی کند و اکنون با این انتخاب همدلی بیشتری شده و اکنون یک حالت روانی در بین مردم ایجاد شده که کشور به سمت و سویی خواهند رفت که مهمترین شاخصه اش آرامش، گفتگو و سعی در حل مشکلات خواهد بود.

عبادی توانایی حل بحران های جاری عراق را دارد

میزان: در مورد شخصیت آقای عبادی توضیحاتی بفرمایید. آیا ایشان را نخست وزیری توانمند و قوی می دانید؟ فکر می کنید بتواند بحران های که امروز عراق با آن مواجه است را حل کند؟

ابوعارف: اولاً آقای عبادی یک انسان خبره و آماده در مسائل و از مبارزان علیه رژیم صدام حسین است. ایشان در ابتدا وزیر ارتباطات بود، بعد هم در مجلس نمایندگان یک نماینده فعال بود و رییس کمیسیون امور مالی مجلس بود. فعالیت های زیادی از ایشان دیده ایم که نشان می دهد، وی توانایی های لازم برای اداره کشور را دارد.

نکته دوم نیز این است که همه ما اعتقاد داریم کشور عراق با یک نفر اداره نمی شود و می بایست یک تیم منسجم وجود داشته باشد و لازم است ریاست مجلس، نخست وزیری و ریاست جمهوری با یکدیگر هماهنگ باشند. مهمترین اتفاقی که افتاد این بود که یک کمیته  7 نفره برای نوشتن برنامه های دولت تشکیل شد که شامل ائتلاف وطنی است. ائتلافی که تمامی نمایندگان حاضر در آن به جز علاوی شیعه بودند.

مالکی را حتما بر علاوی ترجیح می دهیم

میزان: اگر شرایطی پیش می آمد که شما بین دو گزینه آقای مالکی و آقای علاوی مخیر بودید، چه کسی را انتخاب می کنید؟

ابوعارف: حتما آقای مالکی را ترجیح می دادیم. همچنان که در چند سال پیش نیز ایشان را انتخاب کردیم و ترجیح دادیم. اصلاً آمدن آقای مالکی توسط مرحوم عبدالعظیم حکیم صورت گرفت. پس از مشکلاتی که در زمان آقای جعفری بوجود آمد، آقای مالکی مدنظر قرار گرفت و شرایط برای آمدن ایشان فراهم شد.

مجلس اعلا مانع از رد صلاحیت نوری المالکی شد

بعد از 4 سال وقتی دوباره آقای مالکی انتخاب شد، آقای سید عمار حکیم اعلام کرد ما از آقای نوری المالکی حمایت می کنیم، با وجود اینکه مجلس اعلا هیچ گونه پست و مقامی در دولت ندارد. همینطور که گفتم در هنگام تلاش برای سلب صلاحیت نیز این مجلس اعلا بود که مانع از کنار گذاشتن آقای مالکی شد و این امر را ناکام گذاشت.

بیشترین مشورت ها برای انتخاب نخست وزیر با جمهوری اسلامی ایران بوده است

میزان: آیا از طرف ایران برای اینکه از روند انتخاب العبادی حمایت بکند، با شما مشورتی انجام شد و آیا آقای حیدرالعبادی می تواند منافع متقابل در کشور را تامین بکند؟

ابوعارف: جمهوری اسلامی ایران از آغاز یک دوست صمیمی بوده و ما با آنها در یک خط قرار داریم. قطعاً ما از تجربه ها و اندوخته های جمهوری اسلامی استفاده می کنیم و این مشورت ها در انجام مواردی از این قبیل همیشه هست و وجود دارد. البته مشورت هایی با کشورهای دیگر هم انجام شده، ولی مشورت ها با جمهوری اسلامی بیشتر بوده است و برای انتخاب مالکی و عبادی و یا هر فرد دیگری که باشد این مشورت ها وجود خواهد داشت.

روی کار آمدن عبادی روابط ایران و عراق را مستحکم تر می کند

میزان: فکر می کنید با آمدن آقای عبادی چه تحولاتی در روابط ایران و عراق به طور خاص اتفاق خواهد افتاد؟

ابوعارف: ارتباطات انشالله همچنان مستحکم باقی خواهد ماند و شاید هم نسبت به گذشته مستحکم تر شود و اگر هم خللی در روابط به وجود آید ما اقدام خواهیم کرد تا ارتباطات همچنان به خوبی گذشته باقی بماند.

تعداد کرسی های مجلس اعلا نسبت به قبل افزایش یافته است

میزان: درباره مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق، کرسی های شما در مجلس نمایندگان نسبت به انتخابات قبلی چه میزان افزایش یا کاهش داشت؟

ابوعارف: 4 سال پیش که انتخابات برگزار باشد ما به همراه سازمان بدر که قبلاً سپاه بدر بود و توسط آقای هادی عامری اداره می شود، با یکدیگر در انتخابات شرکت کردیم که توانستیم با آنها 21 کرسی داشته باشیم. ولی پس از آنکه آنها از ما جدا شدند، تعداد کرسی های ما 13 تا شد. اما در انتخابات فعلی ما به تنهایی توانستیم 31 کرسی را بدست آوریم.

میزان: در مورد گروه مقتدی صدر؛ آیا تعداد کرسی های ایشان افزایش پیدا کرده است؟

ابوعارف: آنها قبلاً 39 کرسی داشتند و اکنون 34 کرسی دارند.

میزان: مجموع این «ائتلاف وطنی» که با آن اشاره کردید بیشتر از ائتلاف قانون به رهبری آقای مالکی هستند؟ این موضوع به دلیل رای بیشتری است که این ائتلاف آورد؟

ابوعارف: بله، ائتلاف قانون 95 کرسی را بدست آورد.

میزان: خوب! آیا تعداد مجموع کرسی های شیعیان دیگر، بیشتر از ائتلاف قانون است؟

ابوعارف: نخیر، ائتلاف قانون بیشتر است.

عبادی با 38 کرسی از ائتلاف قانون به رهبری مالکی منفک شد

میزان: پس این سخن شما که می گویید شیعیان طرفدار آقای عبادی در اکثریت هستند، درست نیست؟

ابوعارف: چرا صحیح است. خود آقای عبادی 38 کرسی در ائتلاف قانون دارند که از این ائتلاف منشعب شدند؛ بنابراین با این احتساب طرفداران ایشان در اکثریت هستند.

میزان: یعنی از 95 کرسی آقای مالکی 38 کرسی به سمت های عبادی منشعب شدند؟

ابوعارف: بله، به اضافه حزب مستقلون

میزان: مستقلون هم جزو ائتلاف قانون بودند؟

ابوعارف: بله

میزان: آن‌ها چند کرسی بدست آوردند؟ رییس حزبشان کیست؟

ابوعارف:  23 کرسی و رییس حزبشان هم آقای شهرستانی است.

اعلام شرایط تشکیل دولت توسط بزرگترین فاکسیون عراق

میزان: حال سوال مهمی که پیش می آید این است که قانون اساسی عراق می گوید ائتلافی که بیشترین کرسی را داشته باشد، باید دولت تشکیل دهد و یا اینکه اگر ائتلاف های دیگر به اتحاد رسیدند می توانند نخست وزیر را تعیین کنند؟

ابوعارف: این موضوع سوال برانگیزی است و ابهام دارد و باید توضیح داده شود. براساس آنچه در قانون اساسی آمده رییس جمهور موظف است، رییس بزرگترین ائتلاف حاضر در پارلمان و یا نماینده ای از او را مامور تشکیل دولت کند. حال شبهه ای که بوجود می آید این است که بزرگترین گروه مدنظر، بزرگترین گروه پیش از برگزاری انتخابات و یا پس از برگزاری انتخابات است؟ در 4 سال قبل نیز بزرگترین گروه، گروه علاوی بود که 91 کرسی بدست آورد و بعد از آن دولت قانون که 89 کرسی بدست آورده بود. در آنجا آقای مالکی توانست با همکاری رییس قوه قضایی این نظر را اعلام کنند که بزرگترین فراکسیون بعد از انتخابات می تواند دولت را تشکیل دهد. در واقع در انتخابات قبلی آقای علاوی پیروز شد، ولی از آنجا که بعد از انتخابات آقای مالکی توانست فراکسیون بزرگتری تشکیل دهد او توانست دولت را تشکیل بدهد.

میزان: فراکسیونی که شما هم جزو آن بودید؟

ابوعارف: بله، ما هم بودیم چون نمی خواستیم دولت به دست علاوی بیفتد.

میزان: اکنون هم دقیقاً همین اتفاق افتاده است. منتهی این بار به ضرر آقای مالکی؟

ابوعارف: بله، آنها می خواهند از آنچه قبلاً خودشان انجام دادند، بازگردند. چون تصمیماتشان قبلاً شفاهی بوده است.

فعلا میسر نیست که مردم عراق غیر قومیتی رای بدهند

میزان: ما در عراق می بینیم که نوع رای دادن قومیتی و مذهبی است. یعنی اگر کسی شیعه است، به شیعیان رای می دهد و هر کس سنی است به اهل تسنن رای می دهد. هر کسی کرد است به کردها رای می دهد و خارج از این نیست. نظر شما در مورد اینگونه رای دادن چیست؟ آیا عراق همیشه این طور خواهد ماند و دیگر اینکه با این اوصاف نقش شیعیان در آینده بیشتر می شود و یا اینکه آیا حداقل همین نقش را حفظ خواهند کرد؟

ابوعارف: قطعاً اگر نگاه تئوریک داشته باشیم بهتر است کسی که اصلح است به عنوان نماینده مجلس نمایندگان انتخاب شود، ولی متاسفانه اوضاع مخصوصاً از طرف برادران اهل تسنن و کردها بگونه ای پیش رفت که این گروه ها بیشتر به درون جریان های خودشان گرایش پیدا کردند. بنابراین اکنون به لحاظ عملی امکان چنین رای دادنی خیلی کم و نیازمند یک کار سخت و طولانی است.

اینکه نخست وزیر شیعه باشد توافقی نانوشته است

میزان: اینکه نخست وزیر شیعه باشد، رییس جمهور کرد و رییس مجلس نمایندگان اهل تسنن، چیزی است که در قانون مطرح شده و یا قانونی نانوشته است؟

ابوعارف: نه این در قانون وجود ندارد. بلکه قانونی نانوشته است و توافقی است که میان گروه ها وجود دارد، سعی می شود که این توافق حفظ شود.

نقش آمریکا در عراق نقشی منفعت طلبانه است

میزان: نقش آمریکا را در تحولات عراق امروز چگونه می بینید؟ آیا تغییر نخست وزیر تحت فشارهای آمریکا به این دلیل که کمک برای مقابله با داعش را مشروط به این اتفاق کرده بود، صورت گرفت؟

ابوعارف: اینگونه نبود که آمریکا چنین شرطی کرده باشد، بلکه آنها مطرح کرده بودند برای اینکه ما بتوانیم کمک کنیم لازم است گروه های مختلف با یکدیگر توافق پیدا کنند. آنها مطرح نکرده بودند که نخست وزیر الزاماً باید تغییر کند.

نقش آمریکا متاسفانه نقشی منفعتی است  که همواره به دنبال منافع خودشان هستند وگرنه در کشتار شیعیان سکوت نمی کردند که این باعث شد ما بیشتر به آمریکا بی اعتماد شویم.

در حال حاضر تنها 300 نیروی آمریکایی در عراق حضور دارند

میزان: در حال حاضر چند سرباز آمریکایی در عراق حضور دارند؟

ابوعارف: در حال حاضر 300 نفر به عنوان مستشار حضور دارند و ما بقی آمریکایی ها به طور کامل از عراق خارج شده اند.

بشار اسد شجاعانه در برابر هجمه ها ایستادگی کرده است

میزان: در مورد آقای بشار اسد و انتخابات اخیر سوریه چه نظری دارید؟

ابوعارف: الحمدالله شرایط به صورت مثبت دنبال می شود و تروریست ها و معارضان سوری هر روز تلفات بیشتر می دهند و کم کم آرامش به شهرهای سوریه باز می گردد.

آن چیزی که از آقای بشار دیده ایم، شجاعت و استقامت در مقابل هجمه های بزرگ غرب، ارتجاع و تکفری ها است، لذا برای ملت سوریه و ملت عراق و مقاومت اسلامی در منطقه آرزوی موفقیت می کنیم.

از پایداری و مقاومت در سوریه حمایت می کنیم

میزان: آیا مجلس اعلای اسلامی عراق از بشار اسد حمایت می کند؟

ابوعارف: ما از کل ملت سوریه حمایت می کنیم و مساله شخص مهم نیست هر چند ما با بشار اسد از قبل ارتباطات قدیمی داریم. قطع نظر از این مدتی که وی بعد از سقوط رژیم صدام مواضعی  داشته که گویای یک حالت و موضع منفی نسبت به تحولات عراق به دلیل وجود نیروهای آمریکایی است، قطعاً ما به طور کامل از این مقاومت و پایداری در سوریه حمایت می کنیم.

البته  مردم سوریه هم حق می دهیم که در آنجا دولتی که دلخواه خودشان است بر سر کار باشد، چنانچه در انتخابات گذشته چنین شده است.

میزان: شما به عنوان نماینده مجلس اعلای عراق نتیجه انتخابات را قبول دارید؟

ابوعارف: بله می پذیریم.

داعش و القاعده عراق بازمانده رژیم بعث هستند

میزان: میزان خسارت های عراق به واسطه داعش و همچینن تاثیرگذاری تحولات سوریه را در فتنه داعش چگونه برآورد می کنید؟

ابوعارف: داعش در بدو امر توسط ابو مصعب زرقاوی در سال 2004 تاسیس شده که وی در سال 2006 کشته شده است. این گروه خود را القاعده معرفی می کرد، اما از القاعده دستور نمی گرفت و با آنها در ادامه دچار اختلاف شدند. بعد از حوادث سوریه این گروه دوباره شکل گرفت و در عراق امتداد یافت. این گروه ها به صورت سلول های خفته در مناطق مختلف پراکنده بودند و در صورت وجود هر ناامنی به این ناامنی ها دامن می زندند و مهمترین منطقه بالقوه برای ایجاد این ناامنی ها همین کشور عراق بود که بسیاری از این گروه ها در آنجا فعال شده و به ناامنی ها دامن زده اند.

تروریست‌ها 90 هزار شیعه را شهید کردند

شاخه عراق این گروه ها همان بازماندگان رژیم صدام  بودند که با عضوگیری از جنایتکاران به دنبال اهداف خود هستند و بسیار از القاعده جنایتکارتر هستند بطوری که از سقوط صدام تا به حال حدود 90 هزار نفر را شهید کرده اند.

داعش گروهی اجیر شده است

میزان: داعش از کجا و چگونه حمایت می شود؟

ابوعارف: من نمی توانم کشور خاصی را نام ببرم، ولی ما فکر می کنیم به واقع این گروه تروریستی ارتش کشور خاصی نیست، ولی به صورت اجیر شده فعالیت می کند.

 میزان: متشکر از وقتی که در اختیار میزان قرار دادید

ابوعارف: من هم از شما تشکر می کنم

--------------------------

گفت وگو از : رضا ذبیحی