در این نشست که معاونان بینالملل و فرهنگی، مدیران و کارشناسان سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی حضور داشتند، ابعاد فرهنگی، سیاسی و اجتماعی پیام حضرت آیتالله خامنهای (مد ظله العالی)، توسط مهدی مصطفوی، قائممقام معاونت بینالملل دفتر مقام معظم رهبری، مورد بررسی قرار گرفت.
ایران صاحب گفتمان جهانی است
وی در آغاز سخنان خود با اشاره به اهمیت راهبردی وضعیت فعلی منطقه و جهان، گفت: تحول بزرگ سیاسی بینالمللی در جهان و آن پیچ تاریخی، درست در این زمان که یک بخشی از زندگی ما را هم تشکیل داده، به وقوع پیوسته است. این تحول و این پیچ تاریخی؛ در این زمانی که قدرتها به نوعی به دنبال پر کردن خلأ ناشی از اتمام جنگ سرد و فروپاشی شوروی هستند تا بتوانند موقعیت خود را تثبیت کنند، یک زمان بسیار حساسی است. به خصوص برای ما در جمهوری اسلامی ایران که بحث ایدئولوژیک و بحث فکری و عقیدتی هم مزید است.
رییس پیشین سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی ادامه داد: ایران بعد از انقلاب اسلامی تا به امروز جزو معدود کشورهایی است که صاحب گفتمان جهانی است. از سویی دیگر، غرب هم به سرکردگی آمریکا مدعی هست که صاحب گفتمان جهانیاند و هنگامی که گفتمان لیبرالیسم را مطرح میکنند، بر آن نام «گفتمان جهانی» میگذارند.
مصطفوی افزود: همانطور که بیان شد، ایران بعد از انقلاب اسلامی، صاحب گفتمان جهانی شد و با انگیزههای عقیدتی و شعارهای اعتقادی و همچنین توان بیان مبانی فکری خود توانست این گفتمان را مطرح کند. اکنون، بعد از گذشت چند سال، متفکرین جهانی؛ به ویژه غربیها به این نکته اذعان دارند که ایران، دومین کشوری است که گفتمان جهانی دارد. این قدرت گفتمانی جهانی ممکن است برای عوام خیلی مشهود و قابل اهمیت نباشد و ارزش آن را نتوانند درک کنند؛ اما صاحبان قدرت و فکر، عکس آن عمل میکنند و میاندیشند و به همین علت؛ از همان اوایل انقلاب، چالش عمده خود را با ما آغاز کردند.
وی همچنین گفت: اینکه در جهان اسلام ناگهان ملتی بیاید و مثلاً یکی از گفتمانها که بحث مردمسالاری را مطرح کند و بر مبنای آن حکومت تشکیل دهد و صاحب ساختار و نظام حکومتی ویژهای شود؛ بهتبع، چالشهای بسیاری را خواهد داشت. حالا این چالشهای موجود، به همراه مسایل دیگری که در عرصه جهانی، بین قدرتهای بزرگ پیش آمده و در منطقه مشاهده میشود، آن پیچ بزرگ و مهم تاریخی را تشکیل داده است که اگر ملتها و کشورهایی بتوانند از این پیچ تاریخی به خوبی عبور کنند و مختصات خود را در عرصه جغرافیای جهانی مشخص و تثبیت و تعریف کنند، آنها برنده هستند.
قائممقام معاونت بینالملل دفتر مقام معظم رهبری تأکید کرد: کسانی که یا متوجه این پیچ تاریخی نشدهاند و یا توان عبور از این گردنه را ندارند، به فکر این موضوع نیستند؛ حتماً بازندههای اصلی خواهند بود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با ورود به بحث نامههای مقام معظم رهبری خطاب به جوانان غربی، گفت: به نظر من مقام معظم رهبری بر اساس یک تکلیف شرعی و یک خصوصیت تکلیفمدارانه وارد این عرصه شدهاند که با یک جمعیت توانمند در بین ملتهای غرب که مدعی گفتمان اصلی جهانی هستند، وارد گفتوگو شوند.
قائممقام معاونت بینالملل دفتر مقام معظم رهبری ادامه داد: مقام معظم رهبری به این دلیل جوانان غرب را مخاطب قرار دادهاند؛ چون آن منطقه و آن جمعیت در جهان مدعی داشتن یک گفتمان جهانی هستند و این ویژگی در جغرافیای دیگر زمین، دیده نمیشود. همچنین به دلیل اینکه با سیاستمداران نمیشود وارد مباحث عقلایی، منطقی و فکری شد، معظمله قشر جوان غرب را مورد خطاب نامه خود قرار دادهاند.
رییس پیشین سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی تشریح کرد: سیاستمداران غرب، منافعی در نظر دارند و از آنجا که در غرب، اصل مهم همان منافع است ـ به علت اینکه اعتقاد ماتریالیستی و اعتقاد اومانیستی در غرب موجب میشود که اصالت فرد حزب به عنوان یک فرد اجتماع باشد ـ تأمین آن به هر وسیلهای یک اصالت محسوب میشود. این تفکر اومانیستی و این تفکر لیبرالیستی باعث میشود که صاحبان اصلی این تفکر، بزرگان، سیاستمداران و حکومتمداران غرب باشند و نمیتوان با آنها بحث علمی، منطقی، عقلایی و فطری زد.
وی ادامه داد: بر این اساس مخاطب نامه مقام معظم رهبری، سیاستمداران حکومت و قدرتهای بزرگ اقتصادی نیستند. بلکه جوانانی مخاطب هستند که میتوانند به فطرت خود مراجعه کنند. همچنین به راحتی جوانان غرب میتوانند متن این نامه را به دست آورند؛ چون نامه، یک نامه سیاسی و یا نامهای برای پرداختن به مسایل ایران نیست و در آن اشارهای به موضوع هستهای نشده است. موضوع نامهها جهانی است.
دفاع از اسلام با تأکید بر گفتوگو
قائممقام معاونت بینالملل دفتر مقام معظم رهبری همچنین گفت: در این نامهها اهتمام مقام معظم رهبری این هست که از اسلام دفاع شود. پس در آن خیلی بحث فرد و بحث یک مجموعه سیاسی و حزبی نیست. حتی بحث ایران هم نیست. تکیه روی دفاع از اسلام است. ارجاع دادن به فهم دقیق و منطقی اسلام هست. نامه یک نامه آموزشی و یک نامه تربیتی با مبنای اعتقادی و دفاع از اسلام است.
وی ادامه داد: یکی از پیشفرضهایی که در این دو نامه میبایست به آن توجه شود؛ این است که رهبر معظم انقلاب با نوشتن این نامهها میخواهند نشان دهند که ما اهل گفتوگو هستیم و باب گفتوگو و مذاکره و تعامل از راه بیان عقاید و مواضع و نگاهها، همیشه باز است و البته که ایشان برای گفتوگو و ارتباط فکری و همچنین ارتباط عقلایی بین اسلام و مجموعه نیروهای جوان در غرب، اهمیت قایل هستند.
مصطفوی افزود: نکته مهم دیگر این است که مقام معظم رهبری به جوانان در غرب، رسمیت میبخشد و ارزش قایل میشود. ایشان ظاهراً میخواهند نشان دهند که این قشر، مجموعهای ارزشمند و قابل سرمایهگذاری هستند. جوانان را مخاطب قرار دادن فکر بدیعی است.
وی ادامه داد: البته یادمان باشد که یک خصوصیت دیگر هم غرب دارد و آن مسیحی بودن است. میدانیم که اکثریت مردم در کشورهای غربی، پیرو مذاهب مختلف مسیحی هستند. زمانی که تلاش میشود در تبلیغات غربیها نشان داده شود که اسلام با مسیحیت درگیر است و افراطیون شمشیر خود را علیه مسیحیت تیز کردهاند. حضرت آقا میخواهند نشان دهند که ما با مسیحیت مشکلی نداریم و با آنان میتوانیم به راحتی گفتوگو کنیم.
تداوم نگارش نامه خطاب به جوانان غرب
قائممقام معاونت بینالملل دفتر مقام معظم رهبری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نگارش نامه اول مقام معظم رهبری خطاب به جوانان غرب بعد از جریان «شارلی ابدو» در فرانسه، گفت: ما آن زمان اینطور فکر میکردیم که شرایط ایجاب کرده تا نامهای نوشته شود. نمیدانستیم نامه دومی هم در راه است. بنابراین این یک پروسه است که ما باید برای آن هم فکر کنیم و برنامه داشته باشیم. این را باید جریانی تصور کنیم که در یک سیر حرکتی ادامه دارد و آثار ماندگار دایمی به دنبال خواهد داشت.
وی همچنین با بیان اینکه در نامه دوم فرازهایی وجود دارد که علت نگارش این نامه را هم میتوان از آن فرازها به دست آورد، گفت: مقام معظم رهبری در این نامه اشاره دارند که بالاخره این تروریسم و افراطیگری و این کشتار جمعیتها و مردم بیدفاع، خساراتی را به دنبال دارد. خسارتهایی که درد مشترک هستند. اگر این خسارتها بخواهد افزایش پیدا کند و ملتها نتوانند با هم، راههای جلوگیری از این خسارتها را پیدا کنند، به جایی میرسد که جبرانناپذیر خواهد شد.
مصطفوی همچنین اظهار کرد: یکی از این خسارتها که همه جا وجود دارد و همه را متأثر کرده، کشتن مردم بیدفاع است. فقط مردم اروپا از کشته شدن مردم ناراحت نیستند و در کشورهای مختلف ما شاهد این قضیه هستیم. در آسیا و آفریقا و در کشورهای مختلف، این وضعیت وجود دارد. بنابراین این کشتارها یک مشکل بزرگ جهانی شده است.
قائممقام معاونت بینالملل دفتر مقام معظم رهبری افزود: نکته دیگری که حضرت آقا در نامه دوم به آن اشاره کردهاند، این است که این اتفاقات تلخ که امروز روی میدهد آثار زیانبار بسیار سنگینی در آینده دارد. این دردها ماندگار است و مزمن میشود. این آزردگیهای ناشی از کشتارها، به سرعت از بین نخواهد رفت. کسی بخواهد آیندهنگری کند و آینده را ببیند، باید حتماً جلوی چنین فجایعی که امروز با عنوان افراطیگری رخ میدهد را بگیرد.
مصطفوی همچنین در فرازی دیگر از سخنان خود درباره مشکل ایران با غرب که یکی از علتهای نگارش این نامههاست، گفت: چند نمونه از این مشکلها را فهرستوار بیان میکنم. از جمله؛ سیاستمداران و قدرتمداران غربی برای اینکه بتوانند حضور خود را در کشورهای مختلف تثبیت کنند، دشمن بیرونی ایجاد میکنند و همچنین غربیها سعی میکنند فرهنگ خودشان را ـ هر چه که هست ـ به فرهنگهای دیگر تحمیل کنند.
در پایان این نشست، قائممقام معاونت بینالملل دفتر مقام معظم رهبری به پرسشهای مطرح شده پاسخ دادند.